"Kvíðaeinkenni geta komið fram í hvaða prófi sem er"

„Ég held að yfirhöfuð sé ekkert frekar verið að ofnota píptest frekar en önnur próf. Ég veit dæmi þess að sumir sofi nær ekkert nóttina fyrir próf og eru með þvílíkan kvíða. Ég held að oftar en ekki geri einstaklingar sjálfir of miklar kröfur til sín," segir Guðrún Valgerður Ásgeirsdóttir, formaður Íþróttakennarafélags Íslands.

Ung stúlka þurfti að fara á spítala vegna ofreynslu sem rekja má til þrekprófs, svokallaðs píptests, í grunnskóla. Faðir stúlkunnar sagði í viðtali í Ísland í bítið á Bylgjunni í morgun að hann myndi gera allt sem hann gæti til að koma þrekprófinu út úr námsskrá grunnskóla.

„Ég fagna alltaf allri umræðu því hún gefur okkur tækifæri til að skoða störf okkar nánar," segir Guðrún Valgerður. Hún þekkir vel til í skólakerfinu enda bæði starfað á leikskóla, í grunnskóla og á háskólastigi en þó lengst af í grunnskólum bæði við bóklega kennslu og íþróttakennslu.

„Ég þekki náttúrulega báðar hliðar enda kennt bóklegar greinar sem og sund og íþróttir í nær sautján ár." segir Guðrún.

Guðrún segir að námsmat hafi víða breyst í gegnum tíðina og nú sé t.d. meira um símat. Oft vegi ástundun og vinnusemi í tímum a.m.k. helming af einkunn.

Píptestin góður kvarði

„Ég held að kvíðaeinkenni og keppnisskap geti brotist fram í hvaða prófi sem er," segir Guðrún Valgerður. Hún segir píptestin gefa íþróttakennurum gott tækifæri til að fylgjast með nemendum og það sé misskilningur að þau séu beinlínis í námsskránni heldur sé þar talað um stöðluð þolpróf.

„Þetta er góður kvarði enda um einfalt próf að ræða," segir Guðrún. Í prófinu reyna nemendur að hlaupa 20 metra innan ákveðins tíma sem markaður er með flautuhljóði, pípi. Skekkjumörk eru lítil sem engin ólíkt t.d. armbeygjuprófi og ýmsum prófum sem þar sem meta þarf t.d. hve langt nemendur fari niður í stöður og þess háttar.

„Píptestið hefur verið notað í mörgum skólum í fjölda ára. Með því er hægt að skoða hvernig þol krakkanna hefur verið í gegnum tíðina. Hægt er að bera saman árganga innan skóla og bera saman ástand nemenda milli skóla. Með því er ekki síður verið að sýna nemendum sjálfum fram á hvernig þol þeirra er og eru þeir hvattir af íþróttakennurum til að bæta sig frá einu prófi til annars og setja sér raunhæf markmið, bæði þeir sem eru í góðu formi sem og þeir sem þurfa að bæta þol sitt. Hvetjum við alla nemendur til að „hlusta á líkamann sinn". segir Guðrún.

Próf í leikfimi fjölbreytt

Það er mat Guðrúnar að námsmat hafi breyst í gegnum tíðina. Próf séu víða fjölbreyttari í dag en þegar hún byrjaði að starfa sem kennari. Við íþróttakennslu sé reynt að prófa sem flesta þætti. Þannig sé einnig t.d. prófað í liðleika, einhverjum boltagreinum, badminton þar sem flugu er haldið á lofti og svo mætti lengi telja.

„Þannig fá ekki endilega krakkarnir í besta líkamlega forminu háa einkunn. Ef krakkarnir sýna áræðni og leggja sig fram er það meira og meira metið til einkunnar," segir Guðrún. Hún minnir á að próf hafi lengi verið við lýði í skólakerfinu.

„Til dæmis eru samræmdu prófin breytt og nú eru þetta ekki lengur lokapróf heldur könnunarpróf. Við erum að athuga hvað við getum bætt. Sama er með píptest. Ef við sjáum að þau fá lágt í píptesti bendum við þeim á leiðir til að auka þolið. Sömu sögu má segja um t.d. liðleikapróf því stirðleiki skiptir máli í allri hreyfingu," segir Guðrún.

Engin neikvæð viðbrögð í tengslum við píptest

„Ég tel mikilvægt að undirbúa nemendur fyrir píptest eins og önnur próf og útskýra hvers vegna við notum það og hvernig „tækni" er best við framkvæmd þess. Þá er umgjörðin afar mikilvæg s.s. góð upphitun, þægilegt umhverfi og góðar teygjur í lok prófs.

Faðir stúlkunnar sem fara þurfti á spítala telur að þrekprófin geti ýtt undir einelti. Guðrún segir aldrei hafa upplifað nein neikvæð viðbrögð á milli nemenda í tenglsum við píptest.

„Krakkar eru alltaf að bera sig saman. Ég hef aldrei fundið fyrir metingi á milli nemenda þegar kemur að píptestum. Krakkarnir gera eins vel og þeir geta og svo hvetja þeir þá síðustu áfram. Ég hef aldrei upplifað nein neikvæð viðbrögð á milli nemenda í tengslum við píptest."