Ekki hefur verið sýnt fram á skaðleysi rafretta

„Við höfum í raun ekki orðið vör við neina eftirspurn eftir rafsígarettum,“ segir Þorgerður Þráinsdóttir, forstöðumaður verslunar- og markaðssviðs Lyfju.



Rafsígarettur hafa notið vinsælda erlendis, meðal annars til að hjálpa fólki að hætta að reykja, en þær eru ekki leyfðar hér á landi. Ekki hefur verið sýnt fram á það með fullnægjandi hætti að rafsígarettur með nikótíni séu skaðlausar og virki eins og ætlast sé til. Lyfjastofnun, Neytendastofa og Tollstjóri sendu nýlega frá sér tilkynningu þar sem bent er á að ekki sé heimilt að flytja inn og dreifa rafsígarettum með nikótíni og því munu rafsígarettur sem innihalda nikótín verða stöðvaðar í tolli.



Notkun á rafsígarettum líkist því að reykja venjulegar sígarettur og telja því margir að þær séu líklegri til að hjálpa við að hætta reykingum en þau nikótínlyf sem eru á markaði. Sigríður Ólafsdóttir, hjá eftirlitssviði Lyfjastofnunar, segir aftur á móti niðurstöður rannsókna ekki hafa stutt þá skoðun svo óyggjandi sé.



„Stjórnvöld víða í Evrópu hafa ekki leyft sölu á rafsígarettum því ekki hefur enn verið sýnt fram á með fullnægjandi hætti að vörurnar séu skaðlausar og að þær virki eins og ætlast er til.“



Sigríður segir efnagreiningar á vegum Bandarísku lyfjastofnunarinnar á gufum úr tveimur algengum gerðum af rafsígarettum hafa leitt í ljós að gæðum og öryggi þeirra geti verið ábótavant. Merkingar á nikótínmagni voru ekki alltaf í samræmi við mælingar á innihaldi og efnasamsetning var stundum breytileg frá einni vörusendingu til annarrar. Þar gat munað allt að 60 prósentum á nikótínmagni.



„Slíkur breytileiki getur valdið aukaverkunum og ofskömmtun ef magnið er of mikið eða fráhvarfseinkennum ef of lítið er af nikótíninu,“ segir Sigríður.

Einnig var sýnt að gufurnar úr rafsígarettum innihalda efni sem geta verið eitruð og krabbameinsvaldandi.



„Rannsóknir hafa leitt í ljós að notendum rafsígaretta fjölgar hratt í Bandaríkjunum. Það er athyglisvert að fjöldi unglinga sem notuðu rafsígarettur tvöfaldaðist milli áranna 2011 og 2012 og einn af hverjum fimm rafsígarettunotendum á aldrinum 12 til 14 ára hafði aldrei prófað sígarettur áður,“ segir Sigríður.