Í tímahylki Ólafur Þ. Stephensen skrifar 11. mars 2011 06:00 Afstaða Búnaðarþingsins, sem lauk í fyrrakvöld, til aðildarviðræðnanna við Evrópusambandið kom ekki óvart. Bændur telja sig ekki þurfa að sjá aðildarsamninginn til að meta hvort hann geti verið hagstæður fyrir íslenzka bændur. Bændasamtökin virðast ætla að hætta þátttöku í samningaviðræðunum við ESB, verði „varnarlínur" sem þau hafa skilgreint ekki virtar. Þær eru sagðar „lágmarkskröfur" en eru í raun úrslitakostir, sem þýða að aðildarviðræðum, yrði sjálfhætt, yrði þeim haldið til haga. Raunar eru skilyrðin þess eðlis að þau gefa ekkert færi á breytingum í íslenzkum landbúnaði. Bændur á Búnaðarþingi virðast þeirrar skoðunar að stjórnvöld á Íslandi hafi af vizku sinni smíðað hið fullkomna landbúnaðarkerfi og hljóta að una býsna sáttir við sinn hag og greinarinnar. Þeir eru að minnsta kosti ekki til í að skoða aðrar leiðir til að styðja við landbúnað en þá heimasmíðuðu. Á meðal „varnarlínanna" er að Ísland hafi „fullt frelsi frá reglum og stefnu ESB til að ríkisstyrkja landbúnað og íslenskan úrvinnsluiðnað". Það sé „lágmarkskrafa að ríkisstyrkir verði a.m.k. með sama hætti og fyrir aðild." Sömuleiðis vill Búnaðarþing að áfram verði heimilt að leggja tolla á búvöru frá löndum ESB, sem gengur þvert gegn meginreglu Evrópusambandsins um viðskiptafrelsi. Og ekki nóg með það: „Verði breytingar á reglum WTO þannig að heimildir til álagningar tolla verði skertar þarf að bæta það með öðrum hætti." Bændasamtökin vilja að komi til ESB-aðildar verði „samtökum bænda ... jafnframt tryggð sambærileg staða og nú" og ríkisstyrkir í því skyni tryggðir. Hagsmunasamtökin eiga með öðrum orðum að halda áfram að njóta ríkisstyrkja, útdeila þeim, safna opinberum hagtölum um landbúnaðinn og njóta áfram síns notalega samkrulls við ríkisvaldið. „Varnarlínur" Bændasamtakanna má draga saman í nokkur gegnsæ slagorð: Ekkert viðskiptafrelsi! Enga samkeppni! Engar nýjar leiðir til að styrkja landbúnað! Engar breytingar á stöðu okkar eigin þrýstihóps! Engar breytingar yfirleitt – nema kannski meiri ríkisstyrki! Þessar kröfur eru meðal annars rökstuddar með vísan til svokallaðs fæðuöryggis, sem er hugtak sem Bændasamtökin draga gjarnan upp þegar þarf að réttlæta ríkisstyrki og ofurtolla. Eins og BÍ notar orðið virðist það ganga út frá því að Ísland geti verið sjálfu sér nægt um landbúnaðarvörur, til dæmis ef stríð og drepsóttir geisa, og ESB-aðild myndi raska því öryggi. Vandinn er að í dag búum við ekki við neitt slíkt öryggi; flytjum til dæmis inn nánast alla kornvöru, ávexti og mikið af grænmeti. Aðföngin til innlendrar búvöruframleiðslu eru líka innflutt; vélar, olía, fóður og fleira. Ísland er ekki sjálfu sér nægt og það breytist ekkert við ESB-aðild. Nú eru sagðar fréttir af því að það geti orðið skortur á grillkjöti í sumar af því hvað bændur séu duglegir að flytja út lambakjöt. Gengur það ekki þvert gegn tryggingu fæðuöryggis? Búnaðarþing virðist vilja setja íslenzkan landbúnað í einhvers konar tímahylki og varðveita hann þar. Viljum við hin vera með í þessu hylki? Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Ólafur Stephensen Mest lesið Vindmyllufyrirtæki í áskrift hjá íslenskum almenningi Linda Jónsdóttir Skoðun Er sjálfbærni bara fyrir raungreinafólk? Saga Helgason Skoðun Metnaðarfull markmið og stórir sigrar Halla Helgadóttir Skoðun Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Hvers virði er vara ef hún er ekki seld? Jón Jósafat Björnsson Skoðun Ógnin sem við sjáum ekki – Hið falda tungumál ungu kynslóðarinnar á netinu Birgitta Þorsteinsdóttir Skoðun Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun Mannúð og hugrekki - gegn stríðsglæpum og þjóðarmorði Ólafur Ingólfsson Skoðun Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun Ár vondra vinnubragða í Stúdentaráði HÍ Katla Ólafsdóttir,Mathias Bragi Ölvisson Skoðun
Afstaða Búnaðarþingsins, sem lauk í fyrrakvöld, til aðildarviðræðnanna við Evrópusambandið kom ekki óvart. Bændur telja sig ekki þurfa að sjá aðildarsamninginn til að meta hvort hann geti verið hagstæður fyrir íslenzka bændur. Bændasamtökin virðast ætla að hætta þátttöku í samningaviðræðunum við ESB, verði „varnarlínur" sem þau hafa skilgreint ekki virtar. Þær eru sagðar „lágmarkskröfur" en eru í raun úrslitakostir, sem þýða að aðildarviðræðum, yrði sjálfhætt, yrði þeim haldið til haga. Raunar eru skilyrðin þess eðlis að þau gefa ekkert færi á breytingum í íslenzkum landbúnaði. Bændur á Búnaðarþingi virðast þeirrar skoðunar að stjórnvöld á Íslandi hafi af vizku sinni smíðað hið fullkomna landbúnaðarkerfi og hljóta að una býsna sáttir við sinn hag og greinarinnar. Þeir eru að minnsta kosti ekki til í að skoða aðrar leiðir til að styðja við landbúnað en þá heimasmíðuðu. Á meðal „varnarlínanna" er að Ísland hafi „fullt frelsi frá reglum og stefnu ESB til að ríkisstyrkja landbúnað og íslenskan úrvinnsluiðnað". Það sé „lágmarkskrafa að ríkisstyrkir verði a.m.k. með sama hætti og fyrir aðild." Sömuleiðis vill Búnaðarþing að áfram verði heimilt að leggja tolla á búvöru frá löndum ESB, sem gengur þvert gegn meginreglu Evrópusambandsins um viðskiptafrelsi. Og ekki nóg með það: „Verði breytingar á reglum WTO þannig að heimildir til álagningar tolla verði skertar þarf að bæta það með öðrum hætti." Bændasamtökin vilja að komi til ESB-aðildar verði „samtökum bænda ... jafnframt tryggð sambærileg staða og nú" og ríkisstyrkir í því skyni tryggðir. Hagsmunasamtökin eiga með öðrum orðum að halda áfram að njóta ríkisstyrkja, útdeila þeim, safna opinberum hagtölum um landbúnaðinn og njóta áfram síns notalega samkrulls við ríkisvaldið. „Varnarlínur" Bændasamtakanna má draga saman í nokkur gegnsæ slagorð: Ekkert viðskiptafrelsi! Enga samkeppni! Engar nýjar leiðir til að styrkja landbúnað! Engar breytingar á stöðu okkar eigin þrýstihóps! Engar breytingar yfirleitt – nema kannski meiri ríkisstyrki! Þessar kröfur eru meðal annars rökstuddar með vísan til svokallaðs fæðuöryggis, sem er hugtak sem Bændasamtökin draga gjarnan upp þegar þarf að réttlæta ríkisstyrki og ofurtolla. Eins og BÍ notar orðið virðist það ganga út frá því að Ísland geti verið sjálfu sér nægt um landbúnaðarvörur, til dæmis ef stríð og drepsóttir geisa, og ESB-aðild myndi raska því öryggi. Vandinn er að í dag búum við ekki við neitt slíkt öryggi; flytjum til dæmis inn nánast alla kornvöru, ávexti og mikið af grænmeti. Aðföngin til innlendrar búvöruframleiðslu eru líka innflutt; vélar, olía, fóður og fleira. Ísland er ekki sjálfu sér nægt og það breytist ekkert við ESB-aðild. Nú eru sagðar fréttir af því að það geti orðið skortur á grillkjöti í sumar af því hvað bændur séu duglegir að flytja út lambakjöt. Gengur það ekki þvert gegn tryggingu fæðuöryggis? Búnaðarþing virðist vilja setja íslenzkan landbúnað í einhvers konar tímahylki og varðveita hann þar. Viljum við hin vera með í þessu hylki?
Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Ógnin sem við sjáum ekki – Hið falda tungumál ungu kynslóðarinnar á netinu Birgitta Þorsteinsdóttir Skoðun
Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun
Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun
Skipta ekki öll börn jafn miklu máli? Greiðslur Reykjavíkurborgar fyrir nám barna utan sveitarfélags Hrönn Stefánsdóttir Skoðun
Ógnin sem við sjáum ekki – Hið falda tungumál ungu kynslóðarinnar á netinu Birgitta Þorsteinsdóttir Skoðun
Börn, foreldrar og skólar í vanda: Hvernig eigum við að nálgast verkefnið? Margrét Sigmarsdóttir,Bergljót Gyða Guðmundsdóttir,Arndís Þorsteinsdóttir,Edda Vikar Guðmundsdóttir Skoðun
Kynlíf veldur einhverfu: Opið bréf til Háskóla Íslands og fjölmiðla Guðlaug Svala Kristjánsdóttir,Margrét Oddný Leópoldsdóttir Skoðun