Óðinn Jónsson segir stjórnmálamenn á Íslandi spila sig stóra

Í gær kom djúpstæður ágreiningur Gunnars Braga Sveinssonar utanríkisráðherra og fréttastofu Ríkisútvarpsins upp á yfirborðið. RÚV birti frétt í gær sem greindi frá því að ráðherra neitaði að veita fréttastofunni viðtal nema að uppfylltum ákveðnum skilyrðum. Óðinn Jónsson fréttastjóri á Ríkisútvarpinu segir skilyrði ráðherra fráleit.

Fréttmenn afbaka viðtöl

Þetta mál var til umfjöllunar í útvarpsþættinum Bítið nú í morgun. Gunnar Bragi talaði frá London og hafði meðal annars þetta að segja: „Mér finnst fréttastofa RÚV hafa verið of mikið á aðra hliðina, ef má orða það þannig, í Evrópumálum mjög lengi. Það eru hins vegar aðilar innan fréttastofu RÚV sem ég treysti mér til að fara í viðtöl við án þess að það sé ekki afbakað með einhverjum hætti. Ég hins vegar geri meiri kröfur til Ríkisútvarpsins því vegna þess að Ríkisútvarpið er, eins og þeir segja sjálfir, almannamiðill. Miðill sem á að vera hlutlaus og tala fyrir alla landsmenn. Kannski geri ég óraunhæfar kröfur. Ég veit það ekki.“

Þeir Bítismenn voru með Óðinn Jónsson í viðtali í kjölfarið og spurðu fréttastjórann að hinu augljósa; það að ráðherra treysti sér til að fara í viðtal við aðila innan RÚV án þess að það sem hann segir sé afbakað þýðir að þar eru fréttamenn sem hann treystir ekki?

„Ég veit ekkert um það. Ég segi nú eiginlega ekkert um þetta. Ráðherrann verður auðvitað bara að hafa sínar skoðanir á því. Ef hann heldur að þetta sé rétt framferði ráðherra í lýðræðisríki, þá verður hann bara að fara þá leiðina,“ sagði Óðinn.

Afhenda ekki vinnugögn úr húsi

Hann var þá inntur eftir því hvort fréttamenn á fréttastofu hans væru fleiri hallir undir það að Ísland fari í Evrópusambandið? „Ég hef ekki hugmynd um það. Við höfum ekki gert neina könnun á því. Hefur slík könnun verið gerð annars staðar?“ spurði Óðinn á móti.

En, hvað með þetta sem hann sagði að hann hafi falast eftir því að fá viðtalið við sig óklippt, en var neitað?

„Það er rétt. Við afhendum ekki vinnugögn út úr húsi óklippt. Það gerir ekki nokkur fréttastofa svo ég viti til. Þetta er bara það vinnugagn sem við höfum til að vinna úr. Og þurfum fullt svigrúm til að vinna með það og sjálfstæði ritstjórnar til að vinna með það. En hann hefði auðvitað geta komið hér, ráðherrann eins og aðrir, og fengið að horfa á þetta ef hann hefði viljað. Við afhendum þetta ekki útí bæ. Hann hefur ekkert farið fram á að skoða þetta og öll helgin leið án þess að hann gerði nokkrar athugasemdir. Annars er fréttastofan ekkert í slag eða slagsmálum eða neinu stríði við Gunnar Braga Sveinsson frekar en aðra stjórnmálamenn. Við erum bara að reyna að sinna okkar starfi og vonumst til að fá svigrúm til að gera það áfram.“

Og víst er að talsvert gremja er innan fréttastofu Ríkisútvarpsins með hvernig mál hafa þróast. Kári Gylfason fréttamaður segist í viðtali við Vísi í gær aldrei hafa upplifað annað eins. Og áfram spurðu Bítismenn:

Verðið þið reglulega fyrir svona, kvörtunum af hálfu stjórnmálamanna með hvernig þið farið með fréttir.

„Allan minn starfsferil, sem spannar þrjátíu ár, þá hefur það verið nokkurn veginn viðkvæðið. Þetta þekkja allir sem hafa verið í fréttum á Íslandi.“

Þykir smart á Íslandi að neita fjölmiðlum um viðtal

Og áfram hélt Óðinn: „Það er hins vegar óvenjulegt að stjórnmálamaður neiti að koma í viðtal við okkur eða aðra nema með einhverjum slíkum skilyrðum sem eru ritstjórnarlegs eðlis. Eins og þetta skilyrði sem utanríkisráðherra setti nú, það er mjög óvenjulegt. En, þeir hafa oft í gegnum tíðina neitað að koma í viðtöl um lengri eða skemmri tíma. Það var til dæmis mjög áberandi í tíð síðustu ríkisstjórnar. Forsætisráðherra veitti mjög fá viðtöl og þetta var oft mjög vandræðalegt hversu þögnin var þrúgandi í kringum Jóhönnu Sigurðardóttir því hún var í mjög litlu sambandi við fjölmiðlamenn. Og þennan leik lék Davíð Oddsson og svo mætti áfram telja. Þetta þykir bara voðalega smart á Íslandi meðal stjórnmálamanna að spila sig svolítið stóra í þessu.“

Óðinn segir meðal annars að þetta þekkist hvergi annars staðar. Þá sagði hann að farið hafi verið ítarlega yfir umrætt viðtal við utanríkisráðherra, þetta sem hann var svo ósáttur við og birtist fyrir helgi. „Niðurstaðan kom mér ekki á óvart,“ sagði Óðinn Jónsson.