Vinnumansal í íslenskri ferðaþjónustu Kristjana Björg Guðbrandsdóttir skrifar 18. febrúar 2016 07:00 Mikil fjölgun ferðamanna á landinu hefur valdið mikilli grósku í ferðaþjónustu. Gróskunni virðast fylgja vaxtarverkir og ASÍ og fleiri félög vilja skera upp herör gegn ólaunaðri vinnu hjá fyrirtækjum. Vísir/GVA Ferðaþjónusta Báran stéttarfélag skoðar hátt í tuttugu mál innan ferðaþjónustunnar á Suðurlandi er varða svarta starfsemi eða misneytingu starfsfólks. Eitt vinnumansalsmál er til rannsóknar hjá lögreglunni á Suðurlandi. „Ég gæti trúað að það séu tuttugu aðilar sem eru til skoðunar vegna mála sem við teljum alvarleg,“ segir Halldóra Sigríður Sveinsdóttir, formaður Bárunnar, um bresti í ferðaþjónustu. „Við höfum farið með eitt alvarlegt mál og kært til lögreglu og erum að skoða fleiri mál sem varða ýmis brot. Það tekur tíma að safna gögnum um hvert og eitt mál. Málið þarf að vera skothelt fari það til lögreglu.“Halldóra Sigríður Sveinsdóttir, formaður Bárunnar stéttarfélags, hefur mikinn fjölda mála til skoðunar. Hún segir að langan tíma taki að safna gögnum og verkalýðsfélögin þurfi stuðning. Fréttablaðið/Davíð ÞórÞorgrímur Óli Sigurðsson, aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á Suðurlandi, segir lögregluna ekki hafa komist í rannsókn málsins. Lögreglan á Suðurlandi sé undirmönnuð. Á svæðinu þurfi lögreglan að forgangsraða verkefnum sínum, kynferðisbrot, heimilisofbeldi og alvarleg slys hafa verið efst á verkefnalista lögreglunnar. Embætti lögreglunnar á Suðurlandi hefur ekki óskað eftir aðstoð mansalsteymis lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Önnur mál til skoðunar hjá verkalýðsfélaginu eru af ýmsum toga. „Við erum að skoða skráningar starfsmanna, mögulega svarta starfsemi og misneytingu á starfsfólki,“ segir Halldóra Sigríður og segir suma vinnuveitendur ekki meðvitaða um það þegar þeir brjóta lög en aðra endurtaka brot sín þrátt fyrir aðkomu félagsins. „Sumir hafa einbeittan brotavilja á meðan aðrir virðast ekki átta sig á því þegar þeir fara yfir strikið. Rekstur þeirra þenst ef til vill út og það þarf að segja þeim að það megi ekki vinna alla daga vikunnar, allan sólarhringinn. Við viljum nálgast þessi mál lausnamiðað.“ Á næstunni fer af stað sameinað átak ríkisskattstjóra, vinnueftirlitsins og ASÍ og er ætlunin að stilla saman krafta stofnana til þess að ná betur utan um það sem betur má fara í ferðaþjónustu. Halldóra Sigríður segir verkalýðsfélögin einnig þurfa að styrkja sig. „Félögin þyrftu að hafa eftirlitsaðila í föstu starfshlutfalli að fylgjast með þessu og ég kalla eftir samstarfi við Samtök ferðaþjónustunnar. Við fórum í samstarf með garðyrkjubændum vegna svipaðra mála og það hafði góð og mikil áhrif.“Mörg þeirra mála sem koma á borð verkalýðssamtaka eru á afar gráu svæði að sögn Halldóru Sigríðar og hún bendir á vefsíðuna workaway.info. Þegar leitað er sérstaklega eftir sjálfboðaliðum til Íslands koma upp tvö hundruð auglýsingar eftir sjálfboðaliðum. Tugir íslenskra fyrirtækja eru á meðal auglýsenda. „Þetta er ein alvarlegasta birtingarmynd undirboðs á vinnumarkaði. Við skimum þessa síðu reglulega og látum félög í viðkomandi byggðarlagi vita, þau ganga svo í málið,“ segir Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins, og segir að reglulega hverfi auglýsingar hótela og gistiheimila af síðunni eftir slík afskipti verkalýðsfélaga. „Það er stór munur á sjálfboðavinnu fyrir góðgerðar- eða félagasamtök og fyrirtæki í efnahagslegri starfsemi,“ segir Drífa og tiltekur dæmi: „Það eru hvít svæði, grá svæði og svört svæði. Á svörtu svæði eru hótel og gistiheimili sem óska eftir sjálfboðaliðum.“Drífa segir SGS skima síðuna workaway.info reglulega og hafa samband við verkalýðsfélög í þeim byggðum sem fyrirtæki auglýsa eftir sjálfboðaliðum til starfa. Eftir áminningu verkalýðsfélags hverfi oft auglýsingar af síðunni. Fréttablaðið/GVAASÍ og aðildarsamtök þess hafa kallað eftir samstarfi við stjórnvöld og Samtök atvinnulífsins um að uppræta ólaunaða vinnu í efnahagslegri starfsemi og hafa gert athugun á málaflokknum. Gera verði skýran greinarmun á ólaunaðri vinnu í efnahagslegri starfsemi annars vegar og ólaunaðri samfélagslegri vinnu, sjálfboðavinnu, hins vegar. Ólaunuð vinna við efnahagslega starfsemi, framleiðslu og sölu á vöru eða þjónustu á markaði í hagnaðarskyni sé oft í samkeppni við fyrirtæki í sömu atvinnustarfsemi og feli í sér óásættanleg undirboð á íslenskum vinnumarkaði og standist hvorki kjarasamninga né lög. Dæmi um efnahagslega starfsemi þar sem gjarnan finnst fólk í ólaunaðri vinnu skv. athugun ASÍ er fyrst og fremst við ýmiss konar ferðaþjónustu, nánar tiltekið vinnu á kaffi- og veitingahúsum, á gistiheimilum og hótelum, hestaleigum og við hellaskoðanir auk ýmiss konar blandaðra starfa á sveitabýlum og/eða við bændagistingu. Ferðamennska á Íslandi Mest lesið Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Innlent Segja yfirburði Bandaríkjanna ógn við stöðugleika í heiminum Erlent Lögregluþjónar særðust í skotbardaga í München Erlent „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ Innlent Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Innlent Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Innlent Flúðu heimili sitt eftir líkamsárás og umsátur Innlent Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins Innlent Samfélagið í sjokki en lífið gengur samt sinn vanagang Erlent Játar að hafa leyft tugum karla að nauðga konu sinni Erlent Fleiri fréttir Lífeyrisþegar halda atkvæðarétti sínum í Blaðamannafélaginu Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Skeiða- og Gnúpverjahreppur kærir leyfi vegna Búrfellslundar Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Guðmundur enn undir feldi Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ „Hjálpið okkur að hjálpa ykkur“ Þingmenn allra flokka missa þingsæti sín Íslendingar eiga met í fjölgun innflytjenda Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Aukinn viðbúnaður á Ljósanótt og Októberfest Sérsveitin kölluð til í Brautarholti Málmleitartæki á böllum og Sjálfstæðiskonur bregðast við umdeildum ummælum Kór þjóðþekktra listamanna krefur ráðherra um aðgerðir með söng Flúðu heimili sitt eftir líkamsárás og umsátur Aðgerðarhópur vegna ofbeldis í garð og meðal barna tekinn til starfa Gjaldtöku á bílastæðum háskólans frestað Hættir sem borgarfulltrúi sósíalista Eitt versta sumar aldarinnar Hetja sem muni bjarga mörgum mannslífum í framtíðinni Gekk yfir nýstorknað hraun á leið frá gígnum „Við vorum eiginlega bara í þrætum við formann nefndarinnar“ Svanhildur boðin velkomin Minnast Violetu í kvöld Málmleitartæki á öllum framhaldsskólaböllum Pælingar eldri kylfings á Spáni ekki efstar á vandræðalista flokksins Sagður hafa ógnað ungum stúlkum með hníf í Seljahverfinu Skólabörn óttuðust mann sem sofnaði á bekk í almenningsgarði Bjóða bændum þyrluflug í smalamennsku fyrir slikk Sjá meira
Ferðaþjónusta Báran stéttarfélag skoðar hátt í tuttugu mál innan ferðaþjónustunnar á Suðurlandi er varða svarta starfsemi eða misneytingu starfsfólks. Eitt vinnumansalsmál er til rannsóknar hjá lögreglunni á Suðurlandi. „Ég gæti trúað að það séu tuttugu aðilar sem eru til skoðunar vegna mála sem við teljum alvarleg,“ segir Halldóra Sigríður Sveinsdóttir, formaður Bárunnar, um bresti í ferðaþjónustu. „Við höfum farið með eitt alvarlegt mál og kært til lögreglu og erum að skoða fleiri mál sem varða ýmis brot. Það tekur tíma að safna gögnum um hvert og eitt mál. Málið þarf að vera skothelt fari það til lögreglu.“Halldóra Sigríður Sveinsdóttir, formaður Bárunnar stéttarfélags, hefur mikinn fjölda mála til skoðunar. Hún segir að langan tíma taki að safna gögnum og verkalýðsfélögin þurfi stuðning. Fréttablaðið/Davíð ÞórÞorgrímur Óli Sigurðsson, aðstoðaryfirlögregluþjónn hjá lögreglunni á Suðurlandi, segir lögregluna ekki hafa komist í rannsókn málsins. Lögreglan á Suðurlandi sé undirmönnuð. Á svæðinu þurfi lögreglan að forgangsraða verkefnum sínum, kynferðisbrot, heimilisofbeldi og alvarleg slys hafa verið efst á verkefnalista lögreglunnar. Embætti lögreglunnar á Suðurlandi hefur ekki óskað eftir aðstoð mansalsteymis lögreglunnar á höfuðborgarsvæðinu. Önnur mál til skoðunar hjá verkalýðsfélaginu eru af ýmsum toga. „Við erum að skoða skráningar starfsmanna, mögulega svarta starfsemi og misneytingu á starfsfólki,“ segir Halldóra Sigríður og segir suma vinnuveitendur ekki meðvitaða um það þegar þeir brjóta lög en aðra endurtaka brot sín þrátt fyrir aðkomu félagsins. „Sumir hafa einbeittan brotavilja á meðan aðrir virðast ekki átta sig á því þegar þeir fara yfir strikið. Rekstur þeirra þenst ef til vill út og það þarf að segja þeim að það megi ekki vinna alla daga vikunnar, allan sólarhringinn. Við viljum nálgast þessi mál lausnamiðað.“ Á næstunni fer af stað sameinað átak ríkisskattstjóra, vinnueftirlitsins og ASÍ og er ætlunin að stilla saman krafta stofnana til þess að ná betur utan um það sem betur má fara í ferðaþjónustu. Halldóra Sigríður segir verkalýðsfélögin einnig þurfa að styrkja sig. „Félögin þyrftu að hafa eftirlitsaðila í föstu starfshlutfalli að fylgjast með þessu og ég kalla eftir samstarfi við Samtök ferðaþjónustunnar. Við fórum í samstarf með garðyrkjubændum vegna svipaðra mála og það hafði góð og mikil áhrif.“Mörg þeirra mála sem koma á borð verkalýðssamtaka eru á afar gráu svæði að sögn Halldóru Sigríðar og hún bendir á vefsíðuna workaway.info. Þegar leitað er sérstaklega eftir sjálfboðaliðum til Íslands koma upp tvö hundruð auglýsingar eftir sjálfboðaliðum. Tugir íslenskra fyrirtækja eru á meðal auglýsenda. „Þetta er ein alvarlegasta birtingarmynd undirboðs á vinnumarkaði. Við skimum þessa síðu reglulega og látum félög í viðkomandi byggðarlagi vita, þau ganga svo í málið,“ segir Drífa Snædal, framkvæmdastjóri Starfsgreinasambandsins, og segir að reglulega hverfi auglýsingar hótela og gistiheimila af síðunni eftir slík afskipti verkalýðsfélaga. „Það er stór munur á sjálfboðavinnu fyrir góðgerðar- eða félagasamtök og fyrirtæki í efnahagslegri starfsemi,“ segir Drífa og tiltekur dæmi: „Það eru hvít svæði, grá svæði og svört svæði. Á svörtu svæði eru hótel og gistiheimili sem óska eftir sjálfboðaliðum.“Drífa segir SGS skima síðuna workaway.info reglulega og hafa samband við verkalýðsfélög í þeim byggðum sem fyrirtæki auglýsa eftir sjálfboðaliðum til starfa. Eftir áminningu verkalýðsfélags hverfi oft auglýsingar af síðunni. Fréttablaðið/GVAASÍ og aðildarsamtök þess hafa kallað eftir samstarfi við stjórnvöld og Samtök atvinnulífsins um að uppræta ólaunaða vinnu í efnahagslegri starfsemi og hafa gert athugun á málaflokknum. Gera verði skýran greinarmun á ólaunaðri vinnu í efnahagslegri starfsemi annars vegar og ólaunaðri samfélagslegri vinnu, sjálfboðavinnu, hins vegar. Ólaunuð vinna við efnahagslega starfsemi, framleiðslu og sölu á vöru eða þjónustu á markaði í hagnaðarskyni sé oft í samkeppni við fyrirtæki í sömu atvinnustarfsemi og feli í sér óásættanleg undirboð á íslenskum vinnumarkaði og standist hvorki kjarasamninga né lög. Dæmi um efnahagslega starfsemi þar sem gjarnan finnst fólk í ólaunaðri vinnu skv. athugun ASÍ er fyrst og fremst við ýmiss konar ferðaþjónustu, nánar tiltekið vinnu á kaffi- og veitingahúsum, á gistiheimilum og hótelum, hestaleigum og við hellaskoðanir auk ýmiss konar blandaðra starfa á sveitabýlum og/eða við bændagistingu.
Ferðamennska á Íslandi Mest lesið Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Innlent Segja yfirburði Bandaríkjanna ógn við stöðugleika í heiminum Erlent Lögregluþjónar særðust í skotbardaga í München Erlent „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ Innlent Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Innlent Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Innlent Flúðu heimili sitt eftir líkamsárás og umsátur Innlent Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins Innlent Samfélagið í sjokki en lífið gengur samt sinn vanagang Erlent Játar að hafa leyft tugum karla að nauðga konu sinni Erlent Fleiri fréttir Lífeyrisþegar halda atkvæðarétti sínum í Blaðamannafélaginu Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Skeiða- og Gnúpverjahreppur kærir leyfi vegna Búrfellslundar Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Guðmundur enn undir feldi Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ „Hjálpið okkur að hjálpa ykkur“ Þingmenn allra flokka missa þingsæti sín Íslendingar eiga met í fjölgun innflytjenda Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Aukinn viðbúnaður á Ljósanótt og Októberfest Sérsveitin kölluð til í Brautarholti Málmleitartæki á böllum og Sjálfstæðiskonur bregðast við umdeildum ummælum Kór þjóðþekktra listamanna krefur ráðherra um aðgerðir með söng Flúðu heimili sitt eftir líkamsárás og umsátur Aðgerðarhópur vegna ofbeldis í garð og meðal barna tekinn til starfa Gjaldtöku á bílastæðum háskólans frestað Hættir sem borgarfulltrúi sósíalista Eitt versta sumar aldarinnar Hetja sem muni bjarga mörgum mannslífum í framtíðinni Gekk yfir nýstorknað hraun á leið frá gígnum „Við vorum eiginlega bara í þrætum við formann nefndarinnar“ Svanhildur boðin velkomin Minnast Violetu í kvöld Málmleitartæki á öllum framhaldsskólaböllum Pælingar eldri kylfings á Spáni ekki efstar á vandræðalista flokksins Sagður hafa ógnað ungum stúlkum með hníf í Seljahverfinu Skólabörn óttuðust mann sem sofnaði á bekk í almenningsgarði Bjóða bændum þyrluflug í smalamennsku fyrir slikk Sjá meira