Að dæma börn til dauða

Orð okkar og gerðir lýsa innra manni. Þannig hefur Jón Kalman Stefánsson rithöfundur grein sína í Fréttablaðinu þann 11. desember síðastliðinn. Hann er ósammála Bjarna Benediktssyni fjármálaráðherra hvað varðar framlög Íslands til þróunarmála og kemur því skýrt til skila.

Innlegg hans í umræðuna um þróunaraðstoð einkennist af mjög hvössum spurningum sem og fullyrðingum.

Drepum niður í grein Jóns:

Spurning 1: „Að dæma börn til dauða í Afríku svo heilbrigðiskerfið hér á Íslandi fái meiri fjármuni; er það virkilega svona sem Bjarni Benediktsson horfir á heiminn?“

Spurning 2: „Geta þeir [þingmenn stjórnarflokkanna] samþykkt tillögu Bjarna Benediktssonar, farið síðan heim, horft kinnroðalaust í augu barna sinna – vitandi það að þeir hafi verið að samþykkja ef ekki dauðadóm yfir börnum í fjarlægum löndum, þá þverrandi möguleika þeirra til að eignast mannsæmandi líf?“

Fullyrðing 1: „Það er sama hvaða mælikvarða við notum: ekkert getur réttlætt það að gjalda jáyrði sitt við þessum niðurskurði.“

Fullyrðing 2: „Og það er ekki góðmennska að skera niður framlög til þróunarmála. Það er ekki leiðin að betri heimi. Það er eitthvað allt annað. Það er eiginlega andstæða þess, það er kuldi sem er hugsanlega annað orð yfir grimmd; það er háskalegur skortur á sæmdartilfinningu.“

Hvernig Jón Kalman stillir upp orðum sínum og horfir á heiminn er eitthvað sem hann vegur og metur sjálfur. En þessi nálgun á þróunaraðstoð er svo órafjarri þeirri sem erlendir sérfræðingar, sem láta sig málið varða, halda á lofti.

Einn af þeim er George Ayittey en hann er hagfræðiprófessor ættaður frá Ghana og er ófeiminn við að viðra skoðanir sínar á stjórnmálum í Afríku. Honum hefur orðið tíðrætt um þróunaraðstoð Afríku til handa þar sem hann líkir álfunni við betlara sem réttir fram götótta skál og þiggur ölmusu. Götin í skálinni eru orsök spillingar sem kostað hafa þessa fátæku heimsálfu milljarða á milljarða ofan í glötuðu fé. George Ayittey spyr: Hvert er forgangsatriðið? Á að laga lekann eða halda áfram að hella í götótta skál? Hann leggur það til að laga lekann. Það sjái hvert grunnskólabarn í hendi sér. Annað sé hrein vitleysa.

Það er fróðlegt að kynna sér skoðanir heimamanna á þeirra eigin vandamálum. Þeirra sýn skarast oftar en ekki við utanaðkomandi lausnir. Samtal þeirra og orðfæri er á tíðum svo miklu málefnalegra, faglegra og gáfulegra heldur en sú orðræða sem berst manni til eyrna og augna hér á landi. Getum við ekki vandað okkur meira? Yrði okkur ekki sómi að því? Orð okkar og gerðir lýsa innri manni og því hvernig við horfum á heiminn.

Í lokin vil ég benda á upplýsandi heimasíðu fyrir þá sem vilja kynna sér hugmyndir um þróunaraðstoð (http://www.povertycure.org/). Þar leggur málsmetandi fólk sem starfar í eldlínunni lóð sitt á vogarskálarnar til að færa umræðuna um fátækt til betri vegar. Svo er George Ayittey flottur fyrirlesari og mikill hugsuður sem ég mæli með að Jón Kalman Stefánsson og Bjarni Benediktsson gúgli.