Þrennra tónleika hylling 17. mars 2007 14:30 Caput-hópurinn flytur tónlist Gubaidulina í Langholtskirkju Tónskáldið nýtur mikillar hylli um þessar mundir. MYND/Heiða Rússnest tónskáld hefur á undanförnum mánuðum notið mikillar athygli á Bretlandseyjum og á Norðurlöndum. Hún heitir Sofia Gubaidulina og er talin með merkari tónskáldum okkar tíma. Nú beinir tónlistargeirinn á Íslandi augum sínum og listgæfni að verkum hennar. Frúin ætlaði að koma í heimsókn en ekki verður af því: aldraður bóndi hennar veiktist og hún afboðaði sig. Sjálf er hún 75 ára. Sofia Gubaidulina var leiðtogi nýbylgjunnar í rússneskri tónlist upp úr 1960 ásamt Edison Denizov og Alfred Schnittke. Tónlist þeirra var í andófi við þá opinberu aðila í Sovétríkjunum sem heimtuðu svokallað félagslegt raunsæi. Þau voru fordómalaus og forvitin um tilraunakenndar hefðir í tónlistarlífi Evrópu á liðinni öld. Sú forvitni og fordómaleysið reyndust Sofiu og skoðanabræðrum hennar dýrt. Oft var komið í veg fyrir flutning verka hennar eins og lítilmótlegu yfirvaldi er hægast til að tukta tónskáld til spektar. Flytjendum var hreinlega fyrirskipað að hætta við flutning, oft á síðustu stundu. Dmitrí Sjostakovítsj var öllum hnútum kunnugur í slíku kúgunarferli og gaf tónskáldinu unga mottó: Þræddu áfram þínar villigötur. Sofia Gubaiduina fæddist í október 1931 og ólst upp í Kazan, borg tataranna. Móðir hennar var rússnesk, faðir hennar tatari, tónlistarkennarar hennar komu allir úr hinu öfluga gyðingasamfélagi sem þreifst í Kazan. Í fyrstu var það Bach sem heillaði hið unga tónskáld, á eftir komu þeir Mozart, Haydn og Beethoven. Bach hefur alltaf fylgt henni – eins og mörgum tónlistarmönnum. Fiðlukonsert hennar „Offertorium“ byggir á hinu konunglega stefi meistarans úr Tónafórninni. Á efnisskrá Caput er Hugleiðing Gubaidulinu um kóral Bachs „Vor deinen Thron“. Tónlist hennar hefur verið lýst sem tilfinningaþrunginni og hlaðinni óræðri merkingu – hún er sögð dularfull, myrk einlæg og björt og bæði gamaldags og framúrstefnuleg.s Sofia Gubaidulina fór fyrst til Vesturlanda árið 1985, vakti strax mikla athygli og nýtur nú alþjóðlegrar viðurkenningar sem eitt helsta tónskáld samtímans. Hún býr nú skammt frá Hamborg í Þýskalandi. Tónlistarunnendur fá notið sköpunarverka hennar á þrennum tónleikum. Hinir fyrstu fara fram í Langholtskirkju á morgun kl. 17 en þar leikur CAPUT-hópurinn ásamt söngkonunni Ingibjörgu Guðjónsdóttur og Graduale-kórnum. Ingibjörg syngur hið viðamikla „Hommage à T. S. Eliot“ en textinn þess er sóttur í „Fjóra kvartetta“ skáldsins. Önnur verk á efnisskránni eru Concordanza fyrir kammersveit og Hugleiðing um „Vor deinen Thron“ fyrir strengjakvartett, kontrabassa og sembal eftir Gubaidulinu og frumflutningur á tónverki Elínar Gunnlaugsdóttur „…í laufinu“ við ljóð Matthíasar Johannessen úr „Sálmum á atómöld“. Stjórnandi á þessum tónleikum verður Guðni Franzson en stjórandi Graduale-kórsins er Jón Stefánsson. Á þriðjudaginn leikur Valgerður Andrésdóttir verk Gubaidulina á Tíbrártónleikum í Salnum en Sif Tulinius fiðluleikari leikur konsert eftir Gubaidulina, Offertorium, með Sinfóníuhljómsveit Íslands í Háskólabíói næstkomandi fimmtudag. Sif hefur unnið með Gubaidulinu og það er að frumkvæði hennar sem þessir tónleikar allir eru haldnir. Mest lesið Dró Antonio grunlausan með sér í Gamla bíó Lífið Sjáðu myndirnar frá Ungfrú Ísland Lífið Búið spil Lífið Svanhildur selur 500 fermetra höll í Akrahverfinu Lífið Dóttir Snæfríðar og Högna komin með nafn Lífið Forsetagæinn hyggst hlaupa sitt lengsta hlaup til þessa Lífið Fundu ástina á ný eftir skilnað Lífið Syntu í hverri einustu laug landsins Lífið Margverðlaunaður garður með sólskini allan daginn Lífið Sunneva og Tanja ræða lýtaaðgerðirnar sínar Lífið Fleiri fréttir „Ég á mjög auðvelt með að standa með þessu öllu saman“ Pétur Jökull er Pj Glaze Tileinkar lagið trans fólki: „Hefur verið mikill tilfinningarússíbani“ Ingi Bauer, VÆB og Stefán Berg bjóða upp á Stemningu Frumsýning á Vísi: „Þetta er alveg ný hlið á mér“ Börn og sjálfstæðismenn velkomin í fylgd með forráðamönnum Ghostigital þruma út nýju lagi eftir níu ár Frumsýning á Vísi: Nýdönsk á slóðum Peter Gabriel og fleiri goðsagna „Ísland er í algjöru uppáhaldi hjá okkur“ FM Belfast fékk blessun Greifanna fyrir síðsumarsmelli Lalli töframaður sér börnunum fyrir brekkusöng „Næst á svið er Mammaðín!“ Segir lúsmýið ekki biðja um of mikið Hass, rokk og hóstasaft Nýtur lífsins áhyggjulaus í áhrifavaldaferð í Króatíu Björk með besta atriði í sögu Ólympíuleikanna Fyrsta lagið sem Nýdönsk gefur út í þrjú ár Ógleymanleg gleðivíma að koma út Four Tops söngvarinn Abdul „Duke“ Fakir látinn Óvænt að heyra að fólkið á LungA hafi alist upp við Hjaltalín Iceguys snúa aftur í sturluðu tónlistarmyndbandi Myndaveisla: Almennilegt rigningardjamm á Kótelettunni Iceguys dansandi í handjárnum Retro Stefson koma aftur saman Portú-galin stemning hjá Villa Netó Herbert og Patrik leika við hvern sinn fingur í nýju myndbandi Þurfti að vinda skyrtuna eftir tryllt gigg í Víetnam Lætur langþráðan draum rætast og gefur út óð til grínsins Hugmyndin var að kveikja bókstaflega í Emmsjé Gauta Lesbíska dragdrottningin sem er að sigra tónlistarheiminn Sjá meira
Rússnest tónskáld hefur á undanförnum mánuðum notið mikillar athygli á Bretlandseyjum og á Norðurlöndum. Hún heitir Sofia Gubaidulina og er talin með merkari tónskáldum okkar tíma. Nú beinir tónlistargeirinn á Íslandi augum sínum og listgæfni að verkum hennar. Frúin ætlaði að koma í heimsókn en ekki verður af því: aldraður bóndi hennar veiktist og hún afboðaði sig. Sjálf er hún 75 ára. Sofia Gubaidulina var leiðtogi nýbylgjunnar í rússneskri tónlist upp úr 1960 ásamt Edison Denizov og Alfred Schnittke. Tónlist þeirra var í andófi við þá opinberu aðila í Sovétríkjunum sem heimtuðu svokallað félagslegt raunsæi. Þau voru fordómalaus og forvitin um tilraunakenndar hefðir í tónlistarlífi Evrópu á liðinni öld. Sú forvitni og fordómaleysið reyndust Sofiu og skoðanabræðrum hennar dýrt. Oft var komið í veg fyrir flutning verka hennar eins og lítilmótlegu yfirvaldi er hægast til að tukta tónskáld til spektar. Flytjendum var hreinlega fyrirskipað að hætta við flutning, oft á síðustu stundu. Dmitrí Sjostakovítsj var öllum hnútum kunnugur í slíku kúgunarferli og gaf tónskáldinu unga mottó: Þræddu áfram þínar villigötur. Sofia Gubaiduina fæddist í október 1931 og ólst upp í Kazan, borg tataranna. Móðir hennar var rússnesk, faðir hennar tatari, tónlistarkennarar hennar komu allir úr hinu öfluga gyðingasamfélagi sem þreifst í Kazan. Í fyrstu var það Bach sem heillaði hið unga tónskáld, á eftir komu þeir Mozart, Haydn og Beethoven. Bach hefur alltaf fylgt henni – eins og mörgum tónlistarmönnum. Fiðlukonsert hennar „Offertorium“ byggir á hinu konunglega stefi meistarans úr Tónafórninni. Á efnisskrá Caput er Hugleiðing Gubaidulinu um kóral Bachs „Vor deinen Thron“. Tónlist hennar hefur verið lýst sem tilfinningaþrunginni og hlaðinni óræðri merkingu – hún er sögð dularfull, myrk einlæg og björt og bæði gamaldags og framúrstefnuleg.s Sofia Gubaidulina fór fyrst til Vesturlanda árið 1985, vakti strax mikla athygli og nýtur nú alþjóðlegrar viðurkenningar sem eitt helsta tónskáld samtímans. Hún býr nú skammt frá Hamborg í Þýskalandi. Tónlistarunnendur fá notið sköpunarverka hennar á þrennum tónleikum. Hinir fyrstu fara fram í Langholtskirkju á morgun kl. 17 en þar leikur CAPUT-hópurinn ásamt söngkonunni Ingibjörgu Guðjónsdóttur og Graduale-kórnum. Ingibjörg syngur hið viðamikla „Hommage à T. S. Eliot“ en textinn þess er sóttur í „Fjóra kvartetta“ skáldsins. Önnur verk á efnisskránni eru Concordanza fyrir kammersveit og Hugleiðing um „Vor deinen Thron“ fyrir strengjakvartett, kontrabassa og sembal eftir Gubaidulinu og frumflutningur á tónverki Elínar Gunnlaugsdóttur „…í laufinu“ við ljóð Matthíasar Johannessen úr „Sálmum á atómöld“. Stjórnandi á þessum tónleikum verður Guðni Franzson en stjórandi Graduale-kórsins er Jón Stefánsson. Á þriðjudaginn leikur Valgerður Andrésdóttir verk Gubaidulina á Tíbrártónleikum í Salnum en Sif Tulinius fiðluleikari leikur konsert eftir Gubaidulina, Offertorium, með Sinfóníuhljómsveit Íslands í Háskólabíói næstkomandi fimmtudag. Sif hefur unnið með Gubaidulinu og það er að frumkvæði hennar sem þessir tónleikar allir eru haldnir.
Mest lesið Dró Antonio grunlausan með sér í Gamla bíó Lífið Sjáðu myndirnar frá Ungfrú Ísland Lífið Búið spil Lífið Svanhildur selur 500 fermetra höll í Akrahverfinu Lífið Dóttir Snæfríðar og Högna komin með nafn Lífið Forsetagæinn hyggst hlaupa sitt lengsta hlaup til þessa Lífið Fundu ástina á ný eftir skilnað Lífið Syntu í hverri einustu laug landsins Lífið Margverðlaunaður garður með sólskini allan daginn Lífið Sunneva og Tanja ræða lýtaaðgerðirnar sínar Lífið Fleiri fréttir „Ég á mjög auðvelt með að standa með þessu öllu saman“ Pétur Jökull er Pj Glaze Tileinkar lagið trans fólki: „Hefur verið mikill tilfinningarússíbani“ Ingi Bauer, VÆB og Stefán Berg bjóða upp á Stemningu Frumsýning á Vísi: „Þetta er alveg ný hlið á mér“ Börn og sjálfstæðismenn velkomin í fylgd með forráðamönnum Ghostigital þruma út nýju lagi eftir níu ár Frumsýning á Vísi: Nýdönsk á slóðum Peter Gabriel og fleiri goðsagna „Ísland er í algjöru uppáhaldi hjá okkur“ FM Belfast fékk blessun Greifanna fyrir síðsumarsmelli Lalli töframaður sér börnunum fyrir brekkusöng „Næst á svið er Mammaðín!“ Segir lúsmýið ekki biðja um of mikið Hass, rokk og hóstasaft Nýtur lífsins áhyggjulaus í áhrifavaldaferð í Króatíu Björk með besta atriði í sögu Ólympíuleikanna Fyrsta lagið sem Nýdönsk gefur út í þrjú ár Ógleymanleg gleðivíma að koma út Four Tops söngvarinn Abdul „Duke“ Fakir látinn Óvænt að heyra að fólkið á LungA hafi alist upp við Hjaltalín Iceguys snúa aftur í sturluðu tónlistarmyndbandi Myndaveisla: Almennilegt rigningardjamm á Kótelettunni Iceguys dansandi í handjárnum Retro Stefson koma aftur saman Portú-galin stemning hjá Villa Netó Herbert og Patrik leika við hvern sinn fingur í nýju myndbandi Þurfti að vinda skyrtuna eftir tryllt gigg í Víetnam Lætur langþráðan draum rætast og gefur út óð til grínsins Hugmyndin var að kveikja bókstaflega í Emmsjé Gauta Lesbíska dragdrottningin sem er að sigra tónlistarheiminn Sjá meira