Aðventuhugleiðing - Séra Þór Hauksson 1. nóvember 2011 00:01 Það var búið að segja mér að ég fengi að fara í þau næstu jól. Ég hafði margoft stolist til að kíkja á þau inni í fataskápnum hjá pabba og mömmu. Þau voru sveipuð dýrðarljóma. Fyllt sögum eldri bræðra minna hversu fínir þeir voru í þeim og nú var röðin komin að mér. Silfruð flautan var á sínum stað í silkiofnum kaðli ofan í litlum hliðarvasa. Fötin voru svört með hvítum röndum. Skórnir voru geymdir í snjáðum kassa, þeir voru hvítir. Ég hafði um haustið fengið að máta þá. Þeir voru of stórir en mamma sagði að ég yrði að vera duglegur að stækka svo að þeir pössuðu á mig um jólin. Hvað ég gerði ekki til að fæturnir stækkuðu. Eldri bræður mínir voru hjálplegir við að standa á ristinni og fram á tábergið. Þeir voru eldri og vitrari og sannfærðu mig fimm ára guttan um að þannig væri farið að því að stækka fætur. Ég trúði öllu því sem þeir sögðu - til sjö ára aldurs. Stóra stundin rann upp aðfangadagur jóla. Ilmur eftivæntingar lá í lofti um alla borgina. Ný baðaður og fínn með strokið hárið var ég færður í dýrðina - matrósufötin og hvítu skóna sem smell pössuðu. Stóru bræðurnir stóðu hjá hreyknir af visku sinni kinkuðu kolli og sögðu "við vissum það." Og ég trúði því. Það kom þeim heldur ekki á óvart að silfraða flautan var ekki á endanum á silkibandinu bláa og hvíta þegar það var dregið upp úr vasanum. Tilfinning vonbrigða sótti að og settist í ungan huga. Eiga jólin ekki vera gleðileg, hugsaði ég í þá mund sem rafmagnið sló út. "Á jólum á að vera friður og kyrrð" sögðu stóru bræðurnir spekingslega eins og vel æfður kór undir skyni kertaljósa. Svo samtaka voru þeir í þessari visku sinni. Kyrrð og ró hverskonar fyrirbæri er það? hugsaði ég með mér. Ég efast um að þá hafi þeir bræður mínir haft hugmynd um það fyrirbæri. Þeir höfðu heyrt þessi orð og fannst þau fín til að nota á litla bróður. Kyrrð og ró var eitthað sem fullorðna fólkið klæddist eða borðaði ýmindagði ég mér. "Þú og flauta eru ekki samnefnari fyrir ró og kyrrð"sögðu þeir og rafmagnið kom á aftur. Þeir toguðu í hvít bláa borðann til að leggja áherslu á orð sín. Bara hún væri þarna í litla vasanum framan á jakkanum. Litlir grannir fingur rótuðu til í vasanum þegar engin sá til. Það var aldrei að vita nema að flautan leyndist þarna einhversstaðar í myrkvuðum vasans. Jólin gengu í garð með fjarstýrðum bílum og vélmennum sem gengu á vegg og gáfu frá sér hljóð sem minnti á allt annað en ró og kyrrð jólanna. Bræður mínir voru þá búnir að gleyma visku sinni um ró og kyrrð. Það var álíka líklegt að að þau orð og sú hugsun sem bjó að baki þeim fyndist í rökkvuðum huga þeirra eins og flautan í vasanum mínum. Í kjölfarið var kyrrðinni pakkað niður með jólapappírnum. Mamma lagði áherslu á að fara vel með pappírinn - það yrði hægt að nota hann næstu jól. Þá væntanlega kæmi ró og kyrrðin aftur í leitirnar, hugsaði ég með mér. Enn eru jólin að koma. Matrósuföt fortíðar án silfraðar flautu, fjarstýrðir bílar og vélmenni kallast á við raunveruleika nútímans eða eins og einhver sagði. Nútíminn er leiðinlegur, fortíðin skemmtileg og framtíðin spennandi. Vissulega má segja að framtíðin ef við tölum um næstu daga og vikur séu á margan hátt spennandi. Það er kitlandi eftirvænting sem kallar fram brosmildar minningar eins og þá sem ég hef sagt frá. Eflaust má ef grant er skoðað greina þar trega sakleysis. Trega eftir því sem var og mun ekki aftur verða. Þess vegna er framtíðin spennandi, nútíðin leiðinleg og fortíðin skemmtileg. Framtíðin felur í sér von. Framtíðin er gestur sem við eigum í sífellu von á. Helst viljum við ekki láta hann koma okkur að óvörum. En alltaf skal henni takast það. Framtíðin felur í sér von um að það sem er núna þarf ekki að vera á morgun. Hvernig sem þetta augnablik sem við köllum nútíð sækir að okkur í raun og eða gleði þá er eitthvað sem segir okkur að við höfum eitthvað um það að segja. Kannski ekki hvað hinn ytri veruleika varðar. Miklu frekar hvernig við tökum á móti gestinum innra með okkur. Í gær tók aðventan hús á okkur. Aðventan er gestur sem stoppar stutt hjá okkur. Það er hinn ytri veruleiki sem við könnumst við. Það er sem allt breyti um ásýnd hvað hið ytra varðar. Hvernig skyldi okkur líða innra með okkur. Er eitthvað sem vantar? Erum við; meðan engin sér til, að leita af einhverju, en getum ekki skilgreint? Brátt heyrir aðventan fortíðinni til og tekur á sig allt aðra mynd en nútíðin gefur af henni. Eða er það svo. Aðventan er eilíf hún á sér hvorki fortíð né nútíð aðeins framtíð. Því hún felur í sér von í hrjáðum heimi. Aðventa, þýðir koma, eða tilkoma. Aðventan er ferðalag Jesú til mannheims, fæðing í heim sem brennur í stríðum, heim sem er fullur af baráttu góðs og ills, reiði og gleði, sorgar og fagnaðar. Hann er að koma og aðventan er tækifæri til að undirbúa komu hans. Með komu aðventunnar er kallað á okkur úr öllum áttum. Það sem mestur varðar í þeim efnum eru hin hljóðlátu köll sem sigrast á launsátri þeirra sem hæst láta í nútíðinni og eru dæmd til að leiðast í myrkum vasa þess sem gæti aðeins verið ef vel er leitað. Eitt af mörgu sem kallar á okkur hljóðlátlega í myrkri veruleika okkar er jólatréð sem lifir af vetrarkuldann og er því tákn lífsins. Það er höggvið og "fórnar þannig lífi sínu" fyrir mannfólkið. Græni litur jólatrésins er litur vonarinnar. Á hverri grein er krossform sem er tákn kærleikans. Ljósin minna okkur á Jesú sem er ljós heimsins. Stjarnan á toppnum er Betlehemsstjarnan. Jólakúlurnar eru ávextir trúrarinnar. Þegar maður er fimm ára er eilífðin heill dagur. Að bíða heilt haust og langan desembermánuð að þessi jól kæmu þannig að ég mætti klæðast matrósufötunum sem eldri bræður mínir voru vaxnir upp úr var margföld eilífð sem brotin var upp með því að fara með pabba og þeim bræðrum í Alaska og kaupa jólatré. Ég sagði engum frá áhyggjum þeim að stjörnurnar í bikasvörtu loftinu fyrir ofan gætu fallið á mig þar sem við gengum í svölu vetrarloftinu því þær héngu í bláþræði sem gæti slitnað hvenær sem var. Þann fróðleik hafði ég eins og annað á þeim árum frá mínum eldri bræðrum. Hversu fegin ég var að komast heim án þess að fá stjörnu í höfuðið að ég hélt og mamma tók á móti okkur með heitt kakó og ég tók ekki eftir því að ég var með stjörnublik í augum. Ég vissi ekki þá og ekki heldur bræður mínir að tréð hafði gefið sitt líf fyrir okkur. Þannig að við mættum gleðjast. Ég var um of upptekinn að vita hvað leyndist í pökkunum sem lúrðu leyndardómsfullir undir slúttandi grænum greinum trésins sem ég hafði sótt og fært heim. Ég vissi ekki þá að það talaði til mín og allt það skraut sem prýddi það átti sína tungu sína sögu að segja. Við heyrum aðeins og skynjum ef við eitt augnablik leggjum við hlustir. Það augnablik er meira en tilbúið til að hitta okkur og eiga kyrrláta stund hjá hverju og einu okkar. Vill segja okkur. Já, Jesú kemur! Hver eru viðbrögð okkar við komu hans? Hvaða móttöku fær hann hjá mér og þér? Hvað verður um aðventuna í ár er ákvörðun okkar, hvers og eins. Spyrjum okkur hvað við viljum gera, hvað við ætlum að gera. Hvaða sess látum við Jesú skipa í lífi okkar og dagskrá, önnum og væntingum? Enn fáum við að undirbúa jólin, horfa fram til hvíldar og gleði, samfélags og margskonar gæða. Aðventan minnir okkur líka á þau sem búa ekki við sama öryggi og við í sambandi við mat og klæði, húsnæði, vatn og eiga foreldri er geyma matrósuföt í klæðaskáp. Foreldri sem bíður heima með heitt kakó. Eiga öruggt skjól fyrir fallandi stjörnum himinhvolfsins, að eiga ekki stjörnublik í vondaufum augum. Á það minnir Hjálparstarf kirkjunnar með sinni árlegu jólaföstu söfnun sinni. Megi góður Guð gefa þér og þínum gleðiríka aðventu og jólahátíð. Sr. Þór Hauksson sóknarprestur Árbæjar og Grafarholtssafnaðar Jól Mest lesið Dóttirin hannaði merkimiðana Jól Strangar reglur um flugelda Jólin Jólasveinahúfur föndraðar Jól Jóladagatal Hurðaskellis og Skjóðu - 17. desember Jól Jóladagatal Hurðaskellis og Skjóðu - 14. desember Jól Engar jólagjafir hjá Sálinni Jól Dagskrá aðventu, jóla og áramóta í Háteigskirkju Jól Jólin mikil vinnutörn hjá Svölu Jól Jóla-aspassúpa Jól Óhófið getur verið heilsuspillandi Jól
Það var búið að segja mér að ég fengi að fara í þau næstu jól. Ég hafði margoft stolist til að kíkja á þau inni í fataskápnum hjá pabba og mömmu. Þau voru sveipuð dýrðarljóma. Fyllt sögum eldri bræðra minna hversu fínir þeir voru í þeim og nú var röðin komin að mér. Silfruð flautan var á sínum stað í silkiofnum kaðli ofan í litlum hliðarvasa. Fötin voru svört með hvítum röndum. Skórnir voru geymdir í snjáðum kassa, þeir voru hvítir. Ég hafði um haustið fengið að máta þá. Þeir voru of stórir en mamma sagði að ég yrði að vera duglegur að stækka svo að þeir pössuðu á mig um jólin. Hvað ég gerði ekki til að fæturnir stækkuðu. Eldri bræður mínir voru hjálplegir við að standa á ristinni og fram á tábergið. Þeir voru eldri og vitrari og sannfærðu mig fimm ára guttan um að þannig væri farið að því að stækka fætur. Ég trúði öllu því sem þeir sögðu - til sjö ára aldurs. Stóra stundin rann upp aðfangadagur jóla. Ilmur eftivæntingar lá í lofti um alla borgina. Ný baðaður og fínn með strokið hárið var ég færður í dýrðina - matrósufötin og hvítu skóna sem smell pössuðu. Stóru bræðurnir stóðu hjá hreyknir af visku sinni kinkuðu kolli og sögðu "við vissum það." Og ég trúði því. Það kom þeim heldur ekki á óvart að silfraða flautan var ekki á endanum á silkibandinu bláa og hvíta þegar það var dregið upp úr vasanum. Tilfinning vonbrigða sótti að og settist í ungan huga. Eiga jólin ekki vera gleðileg, hugsaði ég í þá mund sem rafmagnið sló út. "Á jólum á að vera friður og kyrrð" sögðu stóru bræðurnir spekingslega eins og vel æfður kór undir skyni kertaljósa. Svo samtaka voru þeir í þessari visku sinni. Kyrrð og ró hverskonar fyrirbæri er það? hugsaði ég með mér. Ég efast um að þá hafi þeir bræður mínir haft hugmynd um það fyrirbæri. Þeir höfðu heyrt þessi orð og fannst þau fín til að nota á litla bróður. Kyrrð og ró var eitthað sem fullorðna fólkið klæddist eða borðaði ýmindagði ég mér. "Þú og flauta eru ekki samnefnari fyrir ró og kyrrð"sögðu þeir og rafmagnið kom á aftur. Þeir toguðu í hvít bláa borðann til að leggja áherslu á orð sín. Bara hún væri þarna í litla vasanum framan á jakkanum. Litlir grannir fingur rótuðu til í vasanum þegar engin sá til. Það var aldrei að vita nema að flautan leyndist þarna einhversstaðar í myrkvuðum vasans. Jólin gengu í garð með fjarstýrðum bílum og vélmennum sem gengu á vegg og gáfu frá sér hljóð sem minnti á allt annað en ró og kyrrð jólanna. Bræður mínir voru þá búnir að gleyma visku sinni um ró og kyrrð. Það var álíka líklegt að að þau orð og sú hugsun sem bjó að baki þeim fyndist í rökkvuðum huga þeirra eins og flautan í vasanum mínum. Í kjölfarið var kyrrðinni pakkað niður með jólapappírnum. Mamma lagði áherslu á að fara vel með pappírinn - það yrði hægt að nota hann næstu jól. Þá væntanlega kæmi ró og kyrrðin aftur í leitirnar, hugsaði ég með mér. Enn eru jólin að koma. Matrósuföt fortíðar án silfraðar flautu, fjarstýrðir bílar og vélmenni kallast á við raunveruleika nútímans eða eins og einhver sagði. Nútíminn er leiðinlegur, fortíðin skemmtileg og framtíðin spennandi. Vissulega má segja að framtíðin ef við tölum um næstu daga og vikur séu á margan hátt spennandi. Það er kitlandi eftirvænting sem kallar fram brosmildar minningar eins og þá sem ég hef sagt frá. Eflaust má ef grant er skoðað greina þar trega sakleysis. Trega eftir því sem var og mun ekki aftur verða. Þess vegna er framtíðin spennandi, nútíðin leiðinleg og fortíðin skemmtileg. Framtíðin felur í sér von. Framtíðin er gestur sem við eigum í sífellu von á. Helst viljum við ekki láta hann koma okkur að óvörum. En alltaf skal henni takast það. Framtíðin felur í sér von um að það sem er núna þarf ekki að vera á morgun. Hvernig sem þetta augnablik sem við köllum nútíð sækir að okkur í raun og eða gleði þá er eitthvað sem segir okkur að við höfum eitthvað um það að segja. Kannski ekki hvað hinn ytri veruleika varðar. Miklu frekar hvernig við tökum á móti gestinum innra með okkur. Í gær tók aðventan hús á okkur. Aðventan er gestur sem stoppar stutt hjá okkur. Það er hinn ytri veruleiki sem við könnumst við. Það er sem allt breyti um ásýnd hvað hið ytra varðar. Hvernig skyldi okkur líða innra með okkur. Er eitthvað sem vantar? Erum við; meðan engin sér til, að leita af einhverju, en getum ekki skilgreint? Brátt heyrir aðventan fortíðinni til og tekur á sig allt aðra mynd en nútíðin gefur af henni. Eða er það svo. Aðventan er eilíf hún á sér hvorki fortíð né nútíð aðeins framtíð. Því hún felur í sér von í hrjáðum heimi. Aðventa, þýðir koma, eða tilkoma. Aðventan er ferðalag Jesú til mannheims, fæðing í heim sem brennur í stríðum, heim sem er fullur af baráttu góðs og ills, reiði og gleði, sorgar og fagnaðar. Hann er að koma og aðventan er tækifæri til að undirbúa komu hans. Með komu aðventunnar er kallað á okkur úr öllum áttum. Það sem mestur varðar í þeim efnum eru hin hljóðlátu köll sem sigrast á launsátri þeirra sem hæst láta í nútíðinni og eru dæmd til að leiðast í myrkum vasa þess sem gæti aðeins verið ef vel er leitað. Eitt af mörgu sem kallar á okkur hljóðlátlega í myrkri veruleika okkar er jólatréð sem lifir af vetrarkuldann og er því tákn lífsins. Það er höggvið og "fórnar þannig lífi sínu" fyrir mannfólkið. Græni litur jólatrésins er litur vonarinnar. Á hverri grein er krossform sem er tákn kærleikans. Ljósin minna okkur á Jesú sem er ljós heimsins. Stjarnan á toppnum er Betlehemsstjarnan. Jólakúlurnar eru ávextir trúrarinnar. Þegar maður er fimm ára er eilífðin heill dagur. Að bíða heilt haust og langan desembermánuð að þessi jól kæmu þannig að ég mætti klæðast matrósufötunum sem eldri bræður mínir voru vaxnir upp úr var margföld eilífð sem brotin var upp með því að fara með pabba og þeim bræðrum í Alaska og kaupa jólatré. Ég sagði engum frá áhyggjum þeim að stjörnurnar í bikasvörtu loftinu fyrir ofan gætu fallið á mig þar sem við gengum í svölu vetrarloftinu því þær héngu í bláþræði sem gæti slitnað hvenær sem var. Þann fróðleik hafði ég eins og annað á þeim árum frá mínum eldri bræðrum. Hversu fegin ég var að komast heim án þess að fá stjörnu í höfuðið að ég hélt og mamma tók á móti okkur með heitt kakó og ég tók ekki eftir því að ég var með stjörnublik í augum. Ég vissi ekki þá og ekki heldur bræður mínir að tréð hafði gefið sitt líf fyrir okkur. Þannig að við mættum gleðjast. Ég var um of upptekinn að vita hvað leyndist í pökkunum sem lúrðu leyndardómsfullir undir slúttandi grænum greinum trésins sem ég hafði sótt og fært heim. Ég vissi ekki þá að það talaði til mín og allt það skraut sem prýddi það átti sína tungu sína sögu að segja. Við heyrum aðeins og skynjum ef við eitt augnablik leggjum við hlustir. Það augnablik er meira en tilbúið til að hitta okkur og eiga kyrrláta stund hjá hverju og einu okkar. Vill segja okkur. Já, Jesú kemur! Hver eru viðbrögð okkar við komu hans? Hvaða móttöku fær hann hjá mér og þér? Hvað verður um aðventuna í ár er ákvörðun okkar, hvers og eins. Spyrjum okkur hvað við viljum gera, hvað við ætlum að gera. Hvaða sess látum við Jesú skipa í lífi okkar og dagskrá, önnum og væntingum? Enn fáum við að undirbúa jólin, horfa fram til hvíldar og gleði, samfélags og margskonar gæða. Aðventan minnir okkur líka á þau sem búa ekki við sama öryggi og við í sambandi við mat og klæði, húsnæði, vatn og eiga foreldri er geyma matrósuföt í klæðaskáp. Foreldri sem bíður heima með heitt kakó. Eiga öruggt skjól fyrir fallandi stjörnum himinhvolfsins, að eiga ekki stjörnublik í vondaufum augum. Á það minnir Hjálparstarf kirkjunnar með sinni árlegu jólaföstu söfnun sinni. Megi góður Guð gefa þér og þínum gleðiríka aðventu og jólahátíð. Sr. Þór Hauksson sóknarprestur Árbæjar og Grafarholtssafnaðar
Jól Mest lesið Dóttirin hannaði merkimiðana Jól Strangar reglur um flugelda Jólin Jólasveinahúfur föndraðar Jól Jóladagatal Hurðaskellis og Skjóðu - 17. desember Jól Jóladagatal Hurðaskellis og Skjóðu - 14. desember Jól Engar jólagjafir hjá Sálinni Jól Dagskrá aðventu, jóla og áramóta í Háteigskirkju Jól Jólin mikil vinnutörn hjá Svölu Jól Jóla-aspassúpa Jól Óhófið getur verið heilsuspillandi Jól