Í bráðri lífshættu vegna streptókokka í fæðingarvegi móðurinnar Hjörtur Hjartarson skrifar 3. júní 2013 19:35 Níu daga stúlka veiktist nýverið hastarlega og var í bráðri lífshættu vegna sýkingar sem rakin er til streptókokka í fæðingarvegi móðurinnar. Fjórðungur kvenna á barneignaaldri eru svokallaðir GBS berar og nýburar þeirra því í áhættuhópi. Fæstar vita þær þó af því né eru þær upplýstar um það af heilbrigðisyfirvöldum. Birna Harðardóttir er tuttugu og fjögurra ára og er dóttir hennar og Sigurðar Jóhannessonar, Matthilda, þeirra fyrsta barn. Matthilda er nú tveggja mánaða en aðeins nokkurra daga gömul veiktist hún alvarlega af völdum þess að móðir hennar bar streptókokka af tegund b í leggöngunum. „Hún byrjaði bara að fá smá hita og við fylgdumst með henni,“ sagði Birna í kvöldfréttum Stöðvar 2. „Við sem betur fer komumst snemma að þessu því við fórum mjög snemma niður á Barnadeild. Í kjölfarið var hún lögð inn með breiðvirk sýklalyf í æð og þar vorum við í tæpa viku." Í ljós kom að Matthilda var komin með sýkingu í bæði blóði og þvagi. „Af því að við komum það snemma, við gripum það fljótt inn að það fór ekki verr. En það skeikaði ekki nema degi, hún hefði jafnvel getað fengið heilahimnubólgu því það er oft það sem gerist í kjölfarið ef að foreldrar koma seint með börnin sín sem eru með þessa sýkingu." Undir orð Birnu tekur yfirlæknir á vökudeild Barnaspítalans sem segir að án þeirrar meðhöndlunar sem Matthilda fékk, hefði ekki þurft að spyrja að leikslokum. „Já, ef bakterían kemst inn í blóðið er barnið í bráðri lífshættu,“ segir Þórður Þorkelsson, yfirlæknir vökudeildar. „Erlendar rannsóknir hafa sýnt tiltölulega háa dánartíðni, 30-40 prósent en sem betur fer er dánartíðnin ekki nærri eins há hér á landi." 15 ár eru síðan barn lést síðast hér á landi vegna umræddrar sýkingar. Börn geta hinsvegar hlotið varanlega skaða, veikist þau alvarlega. Matthilda er heilsuhraust í dag og hefur náð sér að fullu. Flestar konur sem eru GBS berar eru með öllu einkennalausar og margar, líkt og í tilfelli Birnu, algjörlega óupplýstar um tilveru bakteríunnar. Hún telur að skima ætti allar barnshafandi konur á Íslandi og í kjölfarið veita þeim nauðsynlega ummönnum. „Einnig finnst mér það nauðsynlegt að þetta sé í umræðunni og að konur séu meðvitaðar um að þær gætu verið berar eða þær bara látnar vita að þær séu berar. Þá geta þær verið meira vakandi fyrir því þegar barnið er komið í heiminn," segir Birna. Matthilda litla náði sér að fullu en var á tímabili í bráðri lífshættu.mynd/skjáskot Skima ætti allar konur Þórður segir að skima ætti allar barnshafandi konur til að athuga hvort þær beri streptókokka af tegund b í sér. Það megi gera með einföldum hætti en um leið draga stórlega úr hættunni á að nýburar veikist alvarlega Um fjögur þúsund börn fæðast á Íslandi árlega. Mæður um eitt þúsund þeirra eru svokallaðir GBS berar. Um helmingur barna þeirra, nálægt 500 hundruð smitast af bakteríunni. Eitt til tvö prósent úr þeim hópi, 5-10 börn veikjast, sum hver mjög alvarlega. „Leið bakteríunnar inn í líkama barnsins er yfirleitt í gegnum lungun. Oftast fá börnin lungnabólgu, væga öndunarörðugleika og ef ekkert að gert kemst bakterían í blóðið og veldur blóðsýkingu sem er lífshættuleg og jafnvel heilahimnubólgu," segir Þórður. Víða um heim eru allar barnshafandi konur skimaðar fyrir bakteríunni á meðgöngu en ekki á Íslandi. Þó eru tekin sýni hjá þeim konum sem hafa einkenni í leggöngum eða einkenni um þvagfærasýkingu.Streptókokkar b eru ekki hættulegar barnshafandi konum og eru langflestar þeirra með öllu einkennalausar. Ef í ljós kemur við skimun að kona sé GBS beri fær hún pensilín í æð á meðan fæðingu stendur. Það dregur stórlega úr líkunum á því að barn hennar veikist. „Í Bandaríkjunum eru allar konur skimaðar og fá fyrirbyggjandi sýklalyf í fæðingunni ef þau eru með bakteríuna. Í mörgum nágrannalöndum okkar þá er það ekki gert, eins og til dæmis í Bretlandi og Svíþjóð. Það eru sem sagt mjög skiptar skoðanir hvort gera eigi að gera þetta eða ekki," segir Þórður En hver eru helstu rök þeirra sem leggjast gegn því? „Helstu rök þeirra eru þau að það sé verið að sjúkdómsvæða, eins og það er kallað, eðlilegar fæðingar því að þetta myndi þýða að ein kona af hverjum fjórum myndi fá sýklalyf í fæðingunni." Er það stórmál? "Því fylgir kostnaður og það er, ekki mikil, en viss hætta á ofnæmi og ónæmisviðbrögðum og slíku. En ég og mínir skoðanabræður, við teljum að þó að svo sé, sé þetta eitthvað sem eigi að gera." Mest lesið Blóðug slagsmál tveggja landsfundargesta Innlent „Steinhissa“ þegar honum var birt ákæra Innlent Kynntu hagræðingartillögur ríkisstjórnarinnar Innlent Tollaákvarðanir Trump tóku gildi á miðnætti og Kína svarar fyrir sig Erlent Voru að meta skemmdir eftir fyrri lægð þegar aldan gleypti þá Innlent Ákvörðuninni líkt við eftirgjöf bandamanna gagnvart Hitler Erlent Þorgerður lætur ekki nettröllin hræða sig Innlent Ísland gæti orðið leiðandi í notkun hugvíkkandi efna Innlent Þykir leiðinlegt hvernig fundurinn fór Erlent Gera ráð fyrir sparnaði upp á meira en 70 milljarða Innlent Fleiri fréttir Hringdi út um allt en samt komust ekki allir í tæka tíð Viðbrögð við hagræðingartillögum og stofnun varnarmálanefndar Verksamningur undirritaður um þriðja áfanga Dynjandisheiðar Fimmtíu og fjórir sækja um stöðu þingmanns hjá borginni Helga Rósa nýr formaður Fíh Gera ráð fyrir sparnaði upp á meira en 70 milljarða Blóðug slagsmál tveggja landsfundargesta Ætlar að flýta öryggis- og varnarmálastefnu og stofna nýja nefnd Sýna á spilin með 25 liða aðgerðaáætlun Ætlar að tryggja flug til Ísafjarðar Þorgerður lætur ekki nettröllin hræða sig Bryggjunni í Vogum lokað vegna skemmda Kennarar samþykkja kjarasamning Með fimmtán kíló af grasi í töskunni Úr einu ráðuneyti í annað: Upplýsingafulltrúi verður verkefnastjóri áhersluverkefna Bæjarstjóri sleginn yfir ákvörðun Icelandair Bæjarstjóri sleginn yfir ákvörðun Icelandair Voru að meta skemmdir eftir fyrri lægð þegar aldan gleypti þá Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei verið í verri stöðu Kynntu hagræðingartillögur ríkisstjórnarinnar „Steinhissa“ þegar honum var birt ákæra Þung færð fyrir vestan og víðar Ísland gæti orðið leiðandi í notkun hugvíkkandi efna Icelandair hættir flugi til Ísafjarðar Telur einnar nætur virði að reyna að fá Spasskí Slegin óhug vegna eyðileggingarmáttar náttúruaflanna Fljúga tveimur vikum lengur Enginn uppfyllti skilyrðin í upphafi Þungt haldinn eftir að hafa farið í sjóinn Staðan sé betri í dag en í fyrradag Sjá meira
Níu daga stúlka veiktist nýverið hastarlega og var í bráðri lífshættu vegna sýkingar sem rakin er til streptókokka í fæðingarvegi móðurinnar. Fjórðungur kvenna á barneignaaldri eru svokallaðir GBS berar og nýburar þeirra því í áhættuhópi. Fæstar vita þær þó af því né eru þær upplýstar um það af heilbrigðisyfirvöldum. Birna Harðardóttir er tuttugu og fjögurra ára og er dóttir hennar og Sigurðar Jóhannessonar, Matthilda, þeirra fyrsta barn. Matthilda er nú tveggja mánaða en aðeins nokkurra daga gömul veiktist hún alvarlega af völdum þess að móðir hennar bar streptókokka af tegund b í leggöngunum. „Hún byrjaði bara að fá smá hita og við fylgdumst með henni,“ sagði Birna í kvöldfréttum Stöðvar 2. „Við sem betur fer komumst snemma að þessu því við fórum mjög snemma niður á Barnadeild. Í kjölfarið var hún lögð inn með breiðvirk sýklalyf í æð og þar vorum við í tæpa viku." Í ljós kom að Matthilda var komin með sýkingu í bæði blóði og þvagi. „Af því að við komum það snemma, við gripum það fljótt inn að það fór ekki verr. En það skeikaði ekki nema degi, hún hefði jafnvel getað fengið heilahimnubólgu því það er oft það sem gerist í kjölfarið ef að foreldrar koma seint með börnin sín sem eru með þessa sýkingu." Undir orð Birnu tekur yfirlæknir á vökudeild Barnaspítalans sem segir að án þeirrar meðhöndlunar sem Matthilda fékk, hefði ekki þurft að spyrja að leikslokum. „Já, ef bakterían kemst inn í blóðið er barnið í bráðri lífshættu,“ segir Þórður Þorkelsson, yfirlæknir vökudeildar. „Erlendar rannsóknir hafa sýnt tiltölulega háa dánartíðni, 30-40 prósent en sem betur fer er dánartíðnin ekki nærri eins há hér á landi." 15 ár eru síðan barn lést síðast hér á landi vegna umræddrar sýkingar. Börn geta hinsvegar hlotið varanlega skaða, veikist þau alvarlega. Matthilda er heilsuhraust í dag og hefur náð sér að fullu. Flestar konur sem eru GBS berar eru með öllu einkennalausar og margar, líkt og í tilfelli Birnu, algjörlega óupplýstar um tilveru bakteríunnar. Hún telur að skima ætti allar barnshafandi konur á Íslandi og í kjölfarið veita þeim nauðsynlega ummönnum. „Einnig finnst mér það nauðsynlegt að þetta sé í umræðunni og að konur séu meðvitaðar um að þær gætu verið berar eða þær bara látnar vita að þær séu berar. Þá geta þær verið meira vakandi fyrir því þegar barnið er komið í heiminn," segir Birna. Matthilda litla náði sér að fullu en var á tímabili í bráðri lífshættu.mynd/skjáskot Skima ætti allar konur Þórður segir að skima ætti allar barnshafandi konur til að athuga hvort þær beri streptókokka af tegund b í sér. Það megi gera með einföldum hætti en um leið draga stórlega úr hættunni á að nýburar veikist alvarlega Um fjögur þúsund börn fæðast á Íslandi árlega. Mæður um eitt þúsund þeirra eru svokallaðir GBS berar. Um helmingur barna þeirra, nálægt 500 hundruð smitast af bakteríunni. Eitt til tvö prósent úr þeim hópi, 5-10 börn veikjast, sum hver mjög alvarlega. „Leið bakteríunnar inn í líkama barnsins er yfirleitt í gegnum lungun. Oftast fá börnin lungnabólgu, væga öndunarörðugleika og ef ekkert að gert kemst bakterían í blóðið og veldur blóðsýkingu sem er lífshættuleg og jafnvel heilahimnubólgu," segir Þórður. Víða um heim eru allar barnshafandi konur skimaðar fyrir bakteríunni á meðgöngu en ekki á Íslandi. Þó eru tekin sýni hjá þeim konum sem hafa einkenni í leggöngum eða einkenni um þvagfærasýkingu.Streptókokkar b eru ekki hættulegar barnshafandi konum og eru langflestar þeirra með öllu einkennalausar. Ef í ljós kemur við skimun að kona sé GBS beri fær hún pensilín í æð á meðan fæðingu stendur. Það dregur stórlega úr líkunum á því að barn hennar veikist. „Í Bandaríkjunum eru allar konur skimaðar og fá fyrirbyggjandi sýklalyf í fæðingunni ef þau eru með bakteríuna. Í mörgum nágrannalöndum okkar þá er það ekki gert, eins og til dæmis í Bretlandi og Svíþjóð. Það eru sem sagt mjög skiptar skoðanir hvort gera eigi að gera þetta eða ekki," segir Þórður En hver eru helstu rök þeirra sem leggjast gegn því? „Helstu rök þeirra eru þau að það sé verið að sjúkdómsvæða, eins og það er kallað, eðlilegar fæðingar því að þetta myndi þýða að ein kona af hverjum fjórum myndi fá sýklalyf í fæðingunni." Er það stórmál? "Því fylgir kostnaður og það er, ekki mikil, en viss hætta á ofnæmi og ónæmisviðbrögðum og slíku. En ég og mínir skoðanabræður, við teljum að þó að svo sé, sé þetta eitthvað sem eigi að gera."
Mest lesið Blóðug slagsmál tveggja landsfundargesta Innlent „Steinhissa“ þegar honum var birt ákæra Innlent Kynntu hagræðingartillögur ríkisstjórnarinnar Innlent Tollaákvarðanir Trump tóku gildi á miðnætti og Kína svarar fyrir sig Erlent Voru að meta skemmdir eftir fyrri lægð þegar aldan gleypti þá Innlent Ákvörðuninni líkt við eftirgjöf bandamanna gagnvart Hitler Erlent Þorgerður lætur ekki nettröllin hræða sig Innlent Ísland gæti orðið leiðandi í notkun hugvíkkandi efna Innlent Þykir leiðinlegt hvernig fundurinn fór Erlent Gera ráð fyrir sparnaði upp á meira en 70 milljarða Innlent Fleiri fréttir Hringdi út um allt en samt komust ekki allir í tæka tíð Viðbrögð við hagræðingartillögum og stofnun varnarmálanefndar Verksamningur undirritaður um þriðja áfanga Dynjandisheiðar Fimmtíu og fjórir sækja um stöðu þingmanns hjá borginni Helga Rósa nýr formaður Fíh Gera ráð fyrir sparnaði upp á meira en 70 milljarða Blóðug slagsmál tveggja landsfundargesta Ætlar að flýta öryggis- og varnarmálastefnu og stofna nýja nefnd Sýna á spilin með 25 liða aðgerðaáætlun Ætlar að tryggja flug til Ísafjarðar Þorgerður lætur ekki nettröllin hræða sig Bryggjunni í Vogum lokað vegna skemmda Kennarar samþykkja kjarasamning Með fimmtán kíló af grasi í töskunni Úr einu ráðuneyti í annað: Upplýsingafulltrúi verður verkefnastjóri áhersluverkefna Bæjarstjóri sleginn yfir ákvörðun Icelandair Bæjarstjóri sleginn yfir ákvörðun Icelandair Voru að meta skemmdir eftir fyrri lægð þegar aldan gleypti þá Sjálfstæðisflokkurinn hafi aldrei verið í verri stöðu Kynntu hagræðingartillögur ríkisstjórnarinnar „Steinhissa“ þegar honum var birt ákæra Þung færð fyrir vestan og víðar Ísland gæti orðið leiðandi í notkun hugvíkkandi efna Icelandair hættir flugi til Ísafjarðar Telur einnar nætur virði að reyna að fá Spasskí Slegin óhug vegna eyðileggingarmáttar náttúruaflanna Fljúga tveimur vikum lengur Enginn uppfyllti skilyrðin í upphafi Þungt haldinn eftir að hafa farið í sjóinn Staðan sé betri í dag en í fyrradag Sjá meira