Skortur á upplýsingum um matarsóun Lovísa Arnardóttir skrifar 16. desember 2017 07:00 Upplýsingar um matarsóun Íslendinga eru af skornum skammti. Engin leið er að mæla árangur. mynd/estelle divorne „Mér finnst mikilvægt að fólk átti sig á því hver raunveruleg áhrif af þessu eru. Við erum að eyðileggja náttúruauðlindir, við erum að stuðla að eymd fólks í öðrum löndum. Það er verið að stunda þrælahald fyrir mat sem við hendum svo. Það er verið að eyðileggja regnskóga fyrir mat sem við hendum svo. Fólk þarf að átta sig á því hverju það er að henda“ segir segir Rannveig Magnúsdóttir, verkefnastjóri Matarsóunarverkefnis Landverndar. Stefna um úrgangsforvarnir er sett til tólf ára í senn af umhverfisráðherra. Stefnan hefur það markmið að draga markvisst úr myndun úrgangs. Ný stefna, Saman gegn sóun – almenn stefna um úrgangsforvarnir, var sett árið 2016 og gildir því til ársins 2027.Rannveig Magnúsdóttir, verkefnastjóri Matarsóunarverkefnis Landverndar.Úr einkasafni.Hins vegar eru ekki til upplýsingar um matarsóun Íslendinga, aðrar en þær sem safnað var saman í tveimur rannsóknum, sem framkvæmdar voru annars vegar 2015 og hins vegar 2016. Niðurstöður beggja rannsókna eru byggðar á matardagbókum sem einstaklingar eða fjölskyldur héldu í allt að viku og mældu allt sem til spillis fór á þeirra heimilum. Út frá niðurstöðum rannsóknanna er áætlað hversu miklu hver einstaklingur sóar af mat og drykk. Gallinn er þó sá að ekki er hægt að meta hvort matarsóun sé breytileg á milli mánaða, ára eða til dæmis hátíða. Að sama skapi er engin leið að mæla árangur áherslu stefnunnar síðastliðin tvö ár, því engar aðrar upplýsingar eru til um matarsóun á Íslandi. Ekki er stefnt á að framkvæma aðra álíka rannsókn fyrr en að tveimur eða þremur árum liðnum. „Þetta var risaverkefni. Þetta var styrkur til að gera grunnrannsókn en okkur langar að gera aftur rannsókn eftir ár eða tvö, þremur árum frá grunnrannsókn og sjá hvort ástandið sé eitthvað að batna” segir Ingunn Gunnarsdóttir hjá Umhverfisstofnun.Ingunn Gunnarsdóttir, hjá UmhverfisstofnunÁhrif matarsóunar eru margvísleg. Bæði er um að ræða mat sem hefði mögulega getað verið nýttur annars staðar, en einnig er um að ræða umhverfis- og samfélagsleg áhrif, sem geta náð langt út fyrir landsteinana. Í stefnu um úrgangsforvarnir er áhersla lögð á níu flokka úrgangs á gildistímanum, sem skipt er í tvennt eftir því í hvers konar forgangi þeir eru. Sex flokkar eru í forgangi í tvö ár í senn, en hina þrjá flokkana er unnið með til lengri tíma. Fyrsti flokkurinn sem lögð var áhersla á var matarsóun undir yfirskriftinni Matur er mannsins megin. Ýmis verkefni hafa verið framkvæmd á tímabilinu og á heimasíðunni www.matarsoun.is er að finna samantekt á þeim, ásamt góðum ráðum til að sporna við henni. Í byrjun næsta árs tekur plast við af matarsóun sem næsta forgangsverkefni stefnunnar til tveggja ára og eru bæði Umhverfisstofnun og Landvernd að búa sig undir breyttar áherslur. Nú eru í þróun svokallaðir umhverfisvísar hjá Umhverfisstofnun, til að mæla árangur stefnunnar og meta stöðu Íslendinga þegar kemur að öllum þeim flokkum sem til umræðu eru í úrgangsstefnunni. Tillaga um umhverfisvísa verður lögð fyrir nýjan umhverfisráðherra fyrir áramót. Að gefnu samþykki ráðherra ætti að vera hægt að taka þá í notkun á næsta ári. „Það fylgja þessu markmið, fyrir þessa vísa. Þeir munu taka hvern flokk fyrir sig. Það verða skilgreindir vísar fyrir matarsóun, plast og textíl og síðan þessa þrjá flokka sem eru í forgangi allan gildistíma stefnunnar“ segir Guðmundur B. Ingvarsson hjá Umhverfisstofnun. Birtist í Fréttablaðinu Mest lesið Hnífi beitt á bæjarhátíðinni Í túninu heima Innlent „Hún var hjartahlýjasta og saklausasta mannveran“ Innlent Sex gíslar fundust látnir Erlent „Þýðir ekkert að keyra og bíða þangað til það eru fimm prósent eftir af rafhlöðunni“ Innlent Slysið hörmulega muni ekki hafa áhrif á vopnasendingar Erlent Rafmagnslaust í Hafnarfirði, Álftanesi og Garðabæ Innlent Blendnar tilfinningar fyrir langþráð ferðalag Innlent Tveir stungnir í gistiskýlinu Granda Innlent Guðlaugur Þór miður sín vegna hraðaksturs Innlent Treystir sér til formennsku ef Bjarni hættir Innlent Fleiri fréttir Blendnar tilfinningar fyrir langþráð ferðalag Störf umboðsmanns, Sjálfstæðisflokkur og menntakerfið Rafmagnslaust í Hafnarfirði, Álftanesi og Garðabæ Hnífi beitt á bæjarhátíðinni Í túninu heima „Hún var hjartahlýjasta og saklausasta mannveran“ Smelltu Kristrúnu í hitasætið og kalla eftir aðgerðum Treystir sér til formennsku ef Bjarni hættir „Þýðir ekkert að keyra og bíða þangað til það eru fimm prósent eftir af rafhlöðunni“ 15 fatlaðir starfsmenn hættir á Múlalundi Bjarni íhugar stöðu sína og ævintýraheimur í Hafnarfirði Tveir stungnir í gistiskýlinu Granda Sósíalistar næðu manni inn Guðlaugur Þór miður sín vegna hraðaksturs „Við snúum bökum saman og náum tökum á stöðunni“ Fyrsti Hjallastefnuleikskólinn á Selfossi Of snemmt að segja til um landris Stúlkan er látin Þegar við tölum um íslenskt flugævintýri þá er það í dag Bein útsending: Flokksráðsfundur Sjálfstæðisflokksins Blæs á gagnrýni á bjartari Friðarsúlu Skynsamlegast fyrir stjórnarflokkana að segja satt um samstarfið Íslensk kona ákærð fyrir fíkniefnainnflutning í Færeyjum Sjálfstæðismenn funda í skugga fylgishruns og umdeildar viðgerðir á Friðarsúlunni Handtóku tvo unga menn eftir að upptökur voru skoðaðar Margfölduð áhrif þegar gasmengun og svifryk blandast „Löggan er ekki að fara að labba í gegnum Garðabæ og leita á ungmennum“ Segir algengan misskilning að læknar séu hátekjustétt Þrjár skriður féllu á Barðaströnd Náðu líkamsárás á myndband Dagarnir miklu fleiri hjá Davíð og Ingibjörgu Sjá meira
„Mér finnst mikilvægt að fólk átti sig á því hver raunveruleg áhrif af þessu eru. Við erum að eyðileggja náttúruauðlindir, við erum að stuðla að eymd fólks í öðrum löndum. Það er verið að stunda þrælahald fyrir mat sem við hendum svo. Það er verið að eyðileggja regnskóga fyrir mat sem við hendum svo. Fólk þarf að átta sig á því hverju það er að henda“ segir segir Rannveig Magnúsdóttir, verkefnastjóri Matarsóunarverkefnis Landverndar. Stefna um úrgangsforvarnir er sett til tólf ára í senn af umhverfisráðherra. Stefnan hefur það markmið að draga markvisst úr myndun úrgangs. Ný stefna, Saman gegn sóun – almenn stefna um úrgangsforvarnir, var sett árið 2016 og gildir því til ársins 2027.Rannveig Magnúsdóttir, verkefnastjóri Matarsóunarverkefnis Landverndar.Úr einkasafni.Hins vegar eru ekki til upplýsingar um matarsóun Íslendinga, aðrar en þær sem safnað var saman í tveimur rannsóknum, sem framkvæmdar voru annars vegar 2015 og hins vegar 2016. Niðurstöður beggja rannsókna eru byggðar á matardagbókum sem einstaklingar eða fjölskyldur héldu í allt að viku og mældu allt sem til spillis fór á þeirra heimilum. Út frá niðurstöðum rannsóknanna er áætlað hversu miklu hver einstaklingur sóar af mat og drykk. Gallinn er þó sá að ekki er hægt að meta hvort matarsóun sé breytileg á milli mánaða, ára eða til dæmis hátíða. Að sama skapi er engin leið að mæla árangur áherslu stefnunnar síðastliðin tvö ár, því engar aðrar upplýsingar eru til um matarsóun á Íslandi. Ekki er stefnt á að framkvæma aðra álíka rannsókn fyrr en að tveimur eða þremur árum liðnum. „Þetta var risaverkefni. Þetta var styrkur til að gera grunnrannsókn en okkur langar að gera aftur rannsókn eftir ár eða tvö, þremur árum frá grunnrannsókn og sjá hvort ástandið sé eitthvað að batna” segir Ingunn Gunnarsdóttir hjá Umhverfisstofnun.Ingunn Gunnarsdóttir, hjá UmhverfisstofnunÁhrif matarsóunar eru margvísleg. Bæði er um að ræða mat sem hefði mögulega getað verið nýttur annars staðar, en einnig er um að ræða umhverfis- og samfélagsleg áhrif, sem geta náð langt út fyrir landsteinana. Í stefnu um úrgangsforvarnir er áhersla lögð á níu flokka úrgangs á gildistímanum, sem skipt er í tvennt eftir því í hvers konar forgangi þeir eru. Sex flokkar eru í forgangi í tvö ár í senn, en hina þrjá flokkana er unnið með til lengri tíma. Fyrsti flokkurinn sem lögð var áhersla á var matarsóun undir yfirskriftinni Matur er mannsins megin. Ýmis verkefni hafa verið framkvæmd á tímabilinu og á heimasíðunni www.matarsoun.is er að finna samantekt á þeim, ásamt góðum ráðum til að sporna við henni. Í byrjun næsta árs tekur plast við af matarsóun sem næsta forgangsverkefni stefnunnar til tveggja ára og eru bæði Umhverfisstofnun og Landvernd að búa sig undir breyttar áherslur. Nú eru í þróun svokallaðir umhverfisvísar hjá Umhverfisstofnun, til að mæla árangur stefnunnar og meta stöðu Íslendinga þegar kemur að öllum þeim flokkum sem til umræðu eru í úrgangsstefnunni. Tillaga um umhverfisvísa verður lögð fyrir nýjan umhverfisráðherra fyrir áramót. Að gefnu samþykki ráðherra ætti að vera hægt að taka þá í notkun á næsta ári. „Það fylgja þessu markmið, fyrir þessa vísa. Þeir munu taka hvern flokk fyrir sig. Það verða skilgreindir vísar fyrir matarsóun, plast og textíl og síðan þessa þrjá flokka sem eru í forgangi allan gildistíma stefnunnar“ segir Guðmundur B. Ingvarsson hjá Umhverfisstofnun.
Birtist í Fréttablaðinu Mest lesið Hnífi beitt á bæjarhátíðinni Í túninu heima Innlent „Hún var hjartahlýjasta og saklausasta mannveran“ Innlent Sex gíslar fundust látnir Erlent „Þýðir ekkert að keyra og bíða þangað til það eru fimm prósent eftir af rafhlöðunni“ Innlent Slysið hörmulega muni ekki hafa áhrif á vopnasendingar Erlent Rafmagnslaust í Hafnarfirði, Álftanesi og Garðabæ Innlent Blendnar tilfinningar fyrir langþráð ferðalag Innlent Tveir stungnir í gistiskýlinu Granda Innlent Guðlaugur Þór miður sín vegna hraðaksturs Innlent Treystir sér til formennsku ef Bjarni hættir Innlent Fleiri fréttir Blendnar tilfinningar fyrir langþráð ferðalag Störf umboðsmanns, Sjálfstæðisflokkur og menntakerfið Rafmagnslaust í Hafnarfirði, Álftanesi og Garðabæ Hnífi beitt á bæjarhátíðinni Í túninu heima „Hún var hjartahlýjasta og saklausasta mannveran“ Smelltu Kristrúnu í hitasætið og kalla eftir aðgerðum Treystir sér til formennsku ef Bjarni hættir „Þýðir ekkert að keyra og bíða þangað til það eru fimm prósent eftir af rafhlöðunni“ 15 fatlaðir starfsmenn hættir á Múlalundi Bjarni íhugar stöðu sína og ævintýraheimur í Hafnarfirði Tveir stungnir í gistiskýlinu Granda Sósíalistar næðu manni inn Guðlaugur Þór miður sín vegna hraðaksturs „Við snúum bökum saman og náum tökum á stöðunni“ Fyrsti Hjallastefnuleikskólinn á Selfossi Of snemmt að segja til um landris Stúlkan er látin Þegar við tölum um íslenskt flugævintýri þá er það í dag Bein útsending: Flokksráðsfundur Sjálfstæðisflokksins Blæs á gagnrýni á bjartari Friðarsúlu Skynsamlegast fyrir stjórnarflokkana að segja satt um samstarfið Íslensk kona ákærð fyrir fíkniefnainnflutning í Færeyjum Sjálfstæðismenn funda í skugga fylgishruns og umdeildar viðgerðir á Friðarsúlunni Handtóku tvo unga menn eftir að upptökur voru skoðaðar Margfölduð áhrif þegar gasmengun og svifryk blandast „Löggan er ekki að fara að labba í gegnum Garðabæ og leita á ungmennum“ Segir algengan misskilning að læknar séu hátekjustétt Þrjár skriður féllu á Barðaströnd Náðu líkamsárás á myndband Dagarnir miklu fleiri hjá Davíð og Ingibjörgu Sjá meira