Háskólamenntun í heimabyggð Þórarinn Halldór Óðinsson skrifar 16. október 2017 09:00 Sókn í atvinnumálumÁ Íslandi búum við það vel að eiga sjö starfandi háskóla, þar af eru fjórir háskólar starfandi utan höfuðborgarsvæðisins. Háskólinn á Akureyri, Hólaskóli, Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri og Háskólinn á Bifröst. Auk þeirra starfrækir Háskóli Íslands 8 háskólasetur víðs vegar á landsbyggðinni. Það, að geta sótt sér háskólamenntun í heimabyggð, eru mikil forréttindi sem íbúar þeirra sveitarfélaga er hafa slíkar menntastofnanir hjá sér eru stoltir af og standa vörð um. Aukin menntun býr til aukin tækifæri, nýjar hugmyndir sem skapa ný fyrirtæki og ný störf. Það er því auðséð að íbúar utan höfuðborgarsvæðisins vilji halda þessum tækifærum í sinni byggð, til að snúa við þeirri þróun sem var orðin hvað varðaði framboð starfa á landsbyggðinni sem kröfðust háskólamenntunar, sér í lagi í þeim landshlutum sem talin voru láglaunasvæði. Þá hafa rannsóknir sýnt að þeir sem afla sér framhaldsmenntunar í heimabyggð eru mun líklegri til áframhaldandi búsetu þar en hinir sem sækja menntastofnanir á öðrum landsvæðum. Menntun í heimabyggð er því ávísun á sókn í atvinnumálum landsbyggðarinnar.Baráttan fyrir menntastofnunum Íbúar í Borgarbyggð þekkja baráttuna fyrir menntastofnunum á svæðinu á eigin skinni. Það er ekki lengra en fjögur ár síðan að þær hugmyndir voru uppi um að fella starfsemi Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri undir Háskóla Íslands vegna bágrar fjárhagsstöðu Landbúnaðarháskólans. Flytja átti því kennsluna til Reykjavíkur og starfrækja útibú á Hvanneyri undir merkjum Háskóla Íslands. Þessari tilhögun var mætt með mikilli gagnrýni frá aðilum tengdum landbúnaði og íbúum Borgarbyggðar. Það var skýr skoðun íbúa að standa þyrfti vörð um menntastofnanir landsbyggðarinnar og þau tækifæri sem þeim fylgja. Nú fjórum árum seinna eru um 370 nemendur skráðir í skólann og þar starfa rúmlega 80 manns. Skuldir Landbúnaðarháskólans við ríkissjóð voru skornar niður í lokafjárlögum 2015 en sú aðgerð bætti stöðu skólans sem nú sér fram á sóknarfæri í rannsóknum og nýsköpun tengdum landbúnaði. Í álitsgerð gerða af Samtökum sveitarfélaga á Vesturlandi frá 2010 kom fram í mati á margfeldisáhrifum, að efnahagsleg áhrif Landbúnaðarháskólans og Háskólans á Bifröst á Borgarbyggð væru í kringum 965 m. kr. vegna skólanna tveggja. Þegar þau áhrif voru borin saman við atvinnutekjur í Borgarbyggð, sem voru um 6,9 milljarðar króna, kom í ljós að efnahagsleg áhrif skólanna voru 14% af heildaratvinnutekjum.Hættan við aðgengi að námi óháð búsetu Þó að nú séu breyttir tímar og aðsókn í háskólanám með eindæmum góð eru enn þættir sem ógna háskólum á landsbyggðinni. Staðnemum í háskólum út á landi fer fækkandi en öflugt fjarnám skólanna komið í staðinn. Þjónusta háskólanna við nemendur er því ekki jafn staðbundin og áður var. Þá hafa tækniframfarir gjörbylt aðgengi nemenda að háskólanámi óháð búsetu þeirra hverju sinni og með símenntunarstöðvum út um allt land geta margir hverjir tekið lokapróf í sinni heimabyggð. Þessi þróun hefur leitt til þess að um 70 - 80% nemenda við Háskólann á Bifröst stunda nú nám sitt í fjarnámi. Föst búseta er lítil sem engin og það svæði sem áður var blómlegt háskólaþorp iðandi af lífi er nú m.a. orðin vettvangur fyrir hótelrekstur og önnur tilfallandi verkefni. Leikhljóð barna breyttust í útblástur frá hópferðabílum og þeir einu sem hlupu í hrauninu þetta sumarið voru á vegum Biggest Loser Ísland. Þetta kann vissulega að ógna starfsemi skólans á Bifröst og þeim störfum sem þar eru. Höfundur telur, að ef ekkert verður gert til að styðja við og rótfesta starfsemi skólans mun skapast sú hætta að við sjáum Háskólann á Bifröst og fleiri skóla breytast alfarið í bréfaskóla með aðsetur í Reykjavík.Greinin er hluti af átaki Nemendafélags Háskólans á Bifröst í samstarfi við LÍS - Landssamtök íslenskra stúdenta vegna fjármögnunar háskólastigsins í aðdraganda Alþingiskosninga 2017. Kassamerki átaksins er #kjóstumenntun Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Tengdar fréttir Kjóstu menntun 28. október Nú liggur fyrir að kosið verður á ný til Alþingis, 364 dögum eftir síðustu kosningar. Hagsmunahreyfingar stúdenta telja nauðsynlegt að hafa málefni eins og fjármögnun háskólastigsins í forgrunni þegar kemur að vali á fulltrúum á þingi og umræðum um nýja ríkisstjórn. 2. október 2017 09:00 Mennt er máttur Menntun eykur þróun og nýsköpun og býr þannig til fleiri tækifæri og starfsmöguleika. Menntun eykur gagnrýna hugsun og hjálpar einstaklingum að finna hvar áhugasvið þeirra liggur. 12. október 2017 09:42 Mannauður er undirstaða heilbrigðisþjónustu Undanfarin tvö ár hef ég setið í Stúdentaráði og þar fengið að kynnast mikilvægi hagsmunabaráttu og þess að nemendur hafi rödd. Það hefur verið magnað að fylgjast með hverju er hægt að hrinda í framkvæmd og hvað er hægt að hafa mikil áhrif. 4. október 2017 09:00 Sagan um Sigga Það var mánudagsmorgun þegar söguhetjan okkar, Siggi, gekk um háskólasvæðið á leið í sinn fyrsta tíma sem háskólanemi. 7. október 2017 09:00 Þú færð helmingi minna en á Norðurlöndunum Ávinningur háskólanáms er mikill fyrir einstaklinga og samfélagið í heild. Hann hefur bein áhrif á efnahag, gildi, þekkingu og viðhorf einstaklinga, samfélaginu til bóta. 10. október 2017 09:00 Námsmenn erlendis og niðurskurðarhnífurinn Í þeim kosningum sem nú eru að ganga í garð er mikilvægt að setja menntun á dagskrá sem eitt af stóru kosningamálunum. Þótt tíminn sé naumur þangað til að gengið er að kjörkössunum er nauðsynlegt að vita hvaða sýn íslenskir stjórnmálamenn hafa varðandi Lánasjóð íslenskra námsmanna (LÍN) og námsmenn erlendis. 14. október 2017 09:00 Undirfjármögnun kemur í veg fyrir sérhæfingu nemenda Mikilvægt er að nemendur fái tækifæri til þess að sérhæfa sig á hinum ýmsu námsleiðum en ekki aðeins brot af því sem þeim þeir hafa hug á að sérhæfa sig í. 6. október 2017 09:00 Landsbyggðin án háskóla? Í síðasta mánuði og í raun allt síðasta árið hefur skólinn minn verið að halda upp á þrjátíu ára afmælið sitt. Á tímamótum sem þessum er algengt að fara í sjálfsskoðun, við þekkjum þetta öll þegar við höfum náð ákveðnum áföngum í lífi okkar, aldur, atburður, útskrift eða ákveðin upplifun. 9. október 2017 09:49 Aftur til fortíðar - undirfjármögnun hægir á framförum Ætli hinn almenni borgari átti sig á mikilvægi málefnisins? Það er undir okkur öllum komið að berjast fyrir réttindum sem eru jafnvel talin sjálfsögð, en eru það ekki. 11. október 2017 12:15 Skiptir þessi háskóli máli? Nú rúmum 100 árum eftir stofnun hefur starfsemi Háskóla Íslands vaxið og dafnað eins og sjá má á auknum nemendafjölda. 3. október 2017 09:00 Hugvísindi í hættu Háskóli Íslands er í fyrsta skipti í hópi 250 bestu háskóla heims á sviði hugvísinda samkvæmt nýjum lista Times Higher Education University Rankings 5. október 2017 09:39 Eru verðmætin fólgin í náttúrunni? Á næstum árum og áratugum munu eiga sér stað miklar breytingar á náttúrunni vegna hlýnunar loftslags sem gerist nú á fordæmalausum hraða. 8. október 2017 09:00 Hvar viljum við standa í fjórðu iðnbyltingunni? Háskólar á Íslandi hafa verið undirfjármagnaðir í alltof langan tíma. Hagsmunasamtök og rektorar háskólanna hafa reynt að skapa umræðu um vandamálið undir myllumerkinu #HáskólaríHættu og nú #KjóstuMenntun. 13. október 2017 09:00 Mest lesið „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun Er eitt næturgaman þess virði? Reynir Böðvarsson Skoðun 10 staðreyndir um verðbólgu og ríkisfjármál Konráð S. Guðjónsson Skoðun Læknar, heilbrigðisstarfsfólk og lykill að lausninni Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir Skoðun Krossinn er fallegur Skoðun Veðjað á rétta skólann Pawel Bartoszek Skoðun Vaxtalækkun eða neyðarlög Ragnar Þór Ingólfsson,Ásthildur Lóa Þórsdóttir Skoðun Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun Innviðir og orkuskipti Sigurður Ingi Friðleifsson Skoðun Þetta reddast eða hvað? Marinó G. Njálsson Skoðun Skoðun Skoðun Hverjir eru alvöru feður og hverjir ekki? skrifar Skoðun Nei þetta getur aldrei gerst á okkar litla Íslandi! Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er allt í góðu? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Kirkjugarðar, minningarreitir og eða grafreitir Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Vaxtalækkun eða neyðarlög Ragnar Þór Ingólfsson,Ásthildur Lóa Þórsdóttir skrifar Skoðun Innviðir og orkuskipti Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Veðjað á rétta skólann Pawel Bartoszek skrifar Skoðun Er eitt næturgaman þess virði? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Læknar, heilbrigðisstarfsfólk og lykill að lausninni Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun 10 staðreyndir um verðbólgu og ríkisfjármál Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson skrifar Skoðun Krossinn er fallegur skrifar Skoðun Þetta reddast eða hvað? Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Að gráta í rigningunni - og dansa Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun „Smækkunar“gler Viðskiptaráðs Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Ekki henda! Eyjólfur Pálsson skrifar Skoðun Break á ólympíuleikunum og önnur gildi í dansi Brynja Pétursdóttir skrifar Skoðun Frigg nemendagrunnur – bylting í íslensku skólastarfi Þórdís Jóna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til stjórnarformanns Haga Björn Sævar Einarsson skrifar Skoðun Alvarlegar afleiðingar kynferðislegrar áreitni á vinnustöðum Dagný Aradóttir Pind skrifar Skoðun Er Helguvík ein af stærstu ruslakistum Íslands? Margrét S. Þórólfsdóttir,Ragnhildur L. Guðmundsdóttir,Þórólfur J. Dagsson skrifar Skoðun Manstu þegar Messenger var ekki til? Aldís Stefánsdóttir skrifar Skoðun „Flestum í Noregi er illa við EES“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Óheillaþróun á íslenskum vinnumarkaði Gunnar Sigvaldason,Árni B. Björnsson skrifar Skoðun Að virkja upp í loft Snæbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn, the party of hungry children Ian McDonald skrifar Skoðun Talsmenn tolla gefa engan afslátt Ragnar Sigurður Kristjánsson skrifar Skoðun Samstaða kennara skiptir máli Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvað er fram undan í íslenskum stjórnmálum? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Leiðin til að elska mig Kristín Magdalena Ágústsdóttir skrifar Sjá meira
Sókn í atvinnumálumÁ Íslandi búum við það vel að eiga sjö starfandi háskóla, þar af eru fjórir háskólar starfandi utan höfuðborgarsvæðisins. Háskólinn á Akureyri, Hólaskóli, Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri og Háskólinn á Bifröst. Auk þeirra starfrækir Háskóli Íslands 8 háskólasetur víðs vegar á landsbyggðinni. Það, að geta sótt sér háskólamenntun í heimabyggð, eru mikil forréttindi sem íbúar þeirra sveitarfélaga er hafa slíkar menntastofnanir hjá sér eru stoltir af og standa vörð um. Aukin menntun býr til aukin tækifæri, nýjar hugmyndir sem skapa ný fyrirtæki og ný störf. Það er því auðséð að íbúar utan höfuðborgarsvæðisins vilji halda þessum tækifærum í sinni byggð, til að snúa við þeirri þróun sem var orðin hvað varðaði framboð starfa á landsbyggðinni sem kröfðust háskólamenntunar, sér í lagi í þeim landshlutum sem talin voru láglaunasvæði. Þá hafa rannsóknir sýnt að þeir sem afla sér framhaldsmenntunar í heimabyggð eru mun líklegri til áframhaldandi búsetu þar en hinir sem sækja menntastofnanir á öðrum landsvæðum. Menntun í heimabyggð er því ávísun á sókn í atvinnumálum landsbyggðarinnar.Baráttan fyrir menntastofnunum Íbúar í Borgarbyggð þekkja baráttuna fyrir menntastofnunum á svæðinu á eigin skinni. Það er ekki lengra en fjögur ár síðan að þær hugmyndir voru uppi um að fella starfsemi Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri undir Háskóla Íslands vegna bágrar fjárhagsstöðu Landbúnaðarháskólans. Flytja átti því kennsluna til Reykjavíkur og starfrækja útibú á Hvanneyri undir merkjum Háskóla Íslands. Þessari tilhögun var mætt með mikilli gagnrýni frá aðilum tengdum landbúnaði og íbúum Borgarbyggðar. Það var skýr skoðun íbúa að standa þyrfti vörð um menntastofnanir landsbyggðarinnar og þau tækifæri sem þeim fylgja. Nú fjórum árum seinna eru um 370 nemendur skráðir í skólann og þar starfa rúmlega 80 manns. Skuldir Landbúnaðarháskólans við ríkissjóð voru skornar niður í lokafjárlögum 2015 en sú aðgerð bætti stöðu skólans sem nú sér fram á sóknarfæri í rannsóknum og nýsköpun tengdum landbúnaði. Í álitsgerð gerða af Samtökum sveitarfélaga á Vesturlandi frá 2010 kom fram í mati á margfeldisáhrifum, að efnahagsleg áhrif Landbúnaðarháskólans og Háskólans á Bifröst á Borgarbyggð væru í kringum 965 m. kr. vegna skólanna tveggja. Þegar þau áhrif voru borin saman við atvinnutekjur í Borgarbyggð, sem voru um 6,9 milljarðar króna, kom í ljós að efnahagsleg áhrif skólanna voru 14% af heildaratvinnutekjum.Hættan við aðgengi að námi óháð búsetu Þó að nú séu breyttir tímar og aðsókn í háskólanám með eindæmum góð eru enn þættir sem ógna háskólum á landsbyggðinni. Staðnemum í háskólum út á landi fer fækkandi en öflugt fjarnám skólanna komið í staðinn. Þjónusta háskólanna við nemendur er því ekki jafn staðbundin og áður var. Þá hafa tækniframfarir gjörbylt aðgengi nemenda að háskólanámi óháð búsetu þeirra hverju sinni og með símenntunarstöðvum út um allt land geta margir hverjir tekið lokapróf í sinni heimabyggð. Þessi þróun hefur leitt til þess að um 70 - 80% nemenda við Háskólann á Bifröst stunda nú nám sitt í fjarnámi. Föst búseta er lítil sem engin og það svæði sem áður var blómlegt háskólaþorp iðandi af lífi er nú m.a. orðin vettvangur fyrir hótelrekstur og önnur tilfallandi verkefni. Leikhljóð barna breyttust í útblástur frá hópferðabílum og þeir einu sem hlupu í hrauninu þetta sumarið voru á vegum Biggest Loser Ísland. Þetta kann vissulega að ógna starfsemi skólans á Bifröst og þeim störfum sem þar eru. Höfundur telur, að ef ekkert verður gert til að styðja við og rótfesta starfsemi skólans mun skapast sú hætta að við sjáum Háskólann á Bifröst og fleiri skóla breytast alfarið í bréfaskóla með aðsetur í Reykjavík.Greinin er hluti af átaki Nemendafélags Háskólans á Bifröst í samstarfi við LÍS - Landssamtök íslenskra stúdenta vegna fjármögnunar háskólastigsins í aðdraganda Alþingiskosninga 2017. Kassamerki átaksins er #kjóstumenntun
Kjóstu menntun 28. október Nú liggur fyrir að kosið verður á ný til Alþingis, 364 dögum eftir síðustu kosningar. Hagsmunahreyfingar stúdenta telja nauðsynlegt að hafa málefni eins og fjármögnun háskólastigsins í forgrunni þegar kemur að vali á fulltrúum á þingi og umræðum um nýja ríkisstjórn. 2. október 2017 09:00
Mennt er máttur Menntun eykur þróun og nýsköpun og býr þannig til fleiri tækifæri og starfsmöguleika. Menntun eykur gagnrýna hugsun og hjálpar einstaklingum að finna hvar áhugasvið þeirra liggur. 12. október 2017 09:42
Mannauður er undirstaða heilbrigðisþjónustu Undanfarin tvö ár hef ég setið í Stúdentaráði og þar fengið að kynnast mikilvægi hagsmunabaráttu og þess að nemendur hafi rödd. Það hefur verið magnað að fylgjast með hverju er hægt að hrinda í framkvæmd og hvað er hægt að hafa mikil áhrif. 4. október 2017 09:00
Sagan um Sigga Það var mánudagsmorgun þegar söguhetjan okkar, Siggi, gekk um háskólasvæðið á leið í sinn fyrsta tíma sem háskólanemi. 7. október 2017 09:00
Þú færð helmingi minna en á Norðurlöndunum Ávinningur háskólanáms er mikill fyrir einstaklinga og samfélagið í heild. Hann hefur bein áhrif á efnahag, gildi, þekkingu og viðhorf einstaklinga, samfélaginu til bóta. 10. október 2017 09:00
Námsmenn erlendis og niðurskurðarhnífurinn Í þeim kosningum sem nú eru að ganga í garð er mikilvægt að setja menntun á dagskrá sem eitt af stóru kosningamálunum. Þótt tíminn sé naumur þangað til að gengið er að kjörkössunum er nauðsynlegt að vita hvaða sýn íslenskir stjórnmálamenn hafa varðandi Lánasjóð íslenskra námsmanna (LÍN) og námsmenn erlendis. 14. október 2017 09:00
Undirfjármögnun kemur í veg fyrir sérhæfingu nemenda Mikilvægt er að nemendur fái tækifæri til þess að sérhæfa sig á hinum ýmsu námsleiðum en ekki aðeins brot af því sem þeim þeir hafa hug á að sérhæfa sig í. 6. október 2017 09:00
Landsbyggðin án háskóla? Í síðasta mánuði og í raun allt síðasta árið hefur skólinn minn verið að halda upp á þrjátíu ára afmælið sitt. Á tímamótum sem þessum er algengt að fara í sjálfsskoðun, við þekkjum þetta öll þegar við höfum náð ákveðnum áföngum í lífi okkar, aldur, atburður, útskrift eða ákveðin upplifun. 9. október 2017 09:49
Aftur til fortíðar - undirfjármögnun hægir á framförum Ætli hinn almenni borgari átti sig á mikilvægi málefnisins? Það er undir okkur öllum komið að berjast fyrir réttindum sem eru jafnvel talin sjálfsögð, en eru það ekki. 11. október 2017 12:15
Skiptir þessi háskóli máli? Nú rúmum 100 árum eftir stofnun hefur starfsemi Háskóla Íslands vaxið og dafnað eins og sjá má á auknum nemendafjölda. 3. október 2017 09:00
Hugvísindi í hættu Háskóli Íslands er í fyrsta skipti í hópi 250 bestu háskóla heims á sviði hugvísinda samkvæmt nýjum lista Times Higher Education University Rankings 5. október 2017 09:39
Eru verðmætin fólgin í náttúrunni? Á næstum árum og áratugum munu eiga sér stað miklar breytingar á náttúrunni vegna hlýnunar loftslags sem gerist nú á fordæmalausum hraða. 8. október 2017 09:00
Hvar viljum við standa í fjórðu iðnbyltingunni? Háskólar á Íslandi hafa verið undirfjármagnaðir í alltof langan tíma. Hagsmunasamtök og rektorar háskólanna hafa reynt að skapa umræðu um vandamálið undir myllumerkinu #HáskólaríHættu og nú #KjóstuMenntun. 13. október 2017 09:00
„Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun
Skoðun „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson skrifar
Skoðun Alvarlegar afleiðingar kynferðislegrar áreitni á vinnustöðum Dagný Aradóttir Pind skrifar
Skoðun Er Helguvík ein af stærstu ruslakistum Íslands? Margrét S. Þórólfsdóttir,Ragnhildur L. Guðmundsdóttir,Þórólfur J. Dagsson skrifar
„Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun