Ef vel væri stjórnað Hörður Filippusson skrifar 28. ágúst 2024 14:00 „ÞJÓÐNÝTING. Ebern heitir smábær einn í Bæheimi. Þar er gott að vera. Íbúarnir þurfa engin útsvör að greiða, en aftur á móti fá þeir útborgað úr bæjarsjóði sem svarar 60 mörkum (65 ísl. kr.) á ári á hvern mann. Þessu víkur svo við, að Ebern á mikil skóglendi utan við bæinn og rekur þar skógarhögg og trjávinnslu með svo góðum árangri, að ágóðinn borgar öll útgjöld bæjarins og gefur auk þess afgang til þess að útbýta til bæjarmanna. Þar er gott að vera. En þessu líkt gæti víðar verið, ef vel væri stjórnað“. Þennan tilvitnaða texta má lesa í riti sem hét fullu nafni „Almanak alþýðu, ársrit um gagnlegan fróðleik handa íslenzkri vinnustétt ásamt ýmsu til skemmtunar“. 1. ár 1930. Ritið var gefið út af Bókmenntafélagi jafnaðarmanna. Það er því engin nýung að íslenskir jafnaðarmenn horfi til þess að arður af auðlindum í eigu þjóðarinnar nýtist til samfélagslegra verkefna í stað þess að renna í vasa auðmanna. Þessi litla saga er góð áminning fyrir okkur nú. Við íslendingar eigum gnægð auðlinda sem ekki nýtast samfélaginu sem skyldi. Að bestu manna yfirsýn telst auðlindarenta af náttúruauðlindum Íslands ekki í milljörðum, ekki tugum milljarða, líklega hundruðum milljarða. Réttmætur eigandi hennar þarf að sjá til þess að arðurinn renni í sameiginlega sjóði. Þetta fé gæti skipt sköpum fyrir vanfjármagnað velferðarkerfi. Til að svo megi verða þarf öfluga löggjöf sem tekur af öll tvímæli um eiganda auðlindanna og auðlindarentunnar. Þá væri hér gott að vera. Svo gæti verið ef vel væri stjórnað. „Vituð ér enn eða hvað“? Höfundur er jafnaðarmaður. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Mest lesið VG er týnd Kjartan Valgarðsson Skoðun Við Hamingjusama fólkið vs. Þau óhamingjusömu Ingibjörg Rósa Björnsdóttir Skoðun Ein þjóð í einu landi Þorgrímur Sigmundsson Skoðun Hagstjórn á verðbólgutímum Hildur Margrét Jóhannsdóttir Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Íslandi Jón Magnús Kristjánsson Skoðun Af glyðrugangi eftirlitsstofnana Ester Hilmarsdóttir Skoðun Ef vel væri stjórnað Hörður Filippusson Skoðun Hvað kostar stöðugleikinn? Jónas Snædal Skoðun Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun Ég skil ekki Ævar Þór Benediktsson Skoðun Skoðun Skoðun Að skilja eða skilja ekki erlenda gesti? Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Ef vel væri stjórnað Hörður Filippusson skrifar Skoðun Ein þjóð í einu landi Þorgrímur Sigmundsson skrifar Skoðun Við Hamingjusama fólkið vs. Þau óhamingjusömu Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun VG er týnd Kjartan Valgarðsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Íslandi Jón Magnús Kristjánsson skrifar Skoðun Hagstjórn á verðbólgutímum Hildur Margrét Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hvað kostar stöðugleikinn? Jónas Snædal skrifar Skoðun Keppendur, fyrirmyndir og fordómar Guðmundur Ingi Guðbrandsson skrifar Skoðun Áfram kennarar! Anton Már Gylfason skrifar Skoðun Fimm prósent af þingmanni? Róbert Björnsson skrifar Skoðun Aðgerðir heilbrigðisstétta og aðgerðaleysi lífeyrissjóða Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Mál- og læsiseflandi skólastarf Sigríður Ólafsdóttir skrifar Skoðun Viljum við börn í fangelsi? Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Börnin á Gaza Elín Björk Jónasdóttir,Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Barátta hafnarverkamanna á Íslandi: Átök við Eimskip Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Er kannski komið að því að skoða eitthvað annað en genin? Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Kæra samfélag Haraldur Freyr Gíslason skrifar Skoðun Spurning sem ekki er hægt að svara? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Að búa í sveit Ása Valdís Árnadóttir,Björn Kristinn Pálmarsson,Dagný Davíðsdóttir,Ragnheiður Eggertsdóttir,Smári Bergmann Kolbeinsson skrifar Skoðun Hver þvælist fyrir hverjum! Haraldur Þór Jónsson skrifar Skoðun Stimplagerð og samgöngusáttmálinn Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Ekki brjóta alþjóðalög í næstu búðarferð Ingólfur Gíslason skrifar Skoðun Hvað er fram undan? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Þátttakendur í mannréttindakreppunni sem við fordæmum Eydís Sara Óskarsdóttir skrifar Skoðun 8 atriði sem losa umferðahnúta Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Spaðar Dofri Hermannsson skrifar Skoðun Meir um verðbólgu og ríkisfjármál Ásgeir Daníelsson skrifar Skoðun Fjárfestum í kennurum Magnús Þór Jónsson skrifar Skoðun Helsta nýframkvæmdin 2024 er endurheimt malarvega – telst það ekki innviðaskuld? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Sjá meira
„ÞJÓÐNÝTING. Ebern heitir smábær einn í Bæheimi. Þar er gott að vera. Íbúarnir þurfa engin útsvör að greiða, en aftur á móti fá þeir útborgað úr bæjarsjóði sem svarar 60 mörkum (65 ísl. kr.) á ári á hvern mann. Þessu víkur svo við, að Ebern á mikil skóglendi utan við bæinn og rekur þar skógarhögg og trjávinnslu með svo góðum árangri, að ágóðinn borgar öll útgjöld bæjarins og gefur auk þess afgang til þess að útbýta til bæjarmanna. Þar er gott að vera. En þessu líkt gæti víðar verið, ef vel væri stjórnað“. Þennan tilvitnaða texta má lesa í riti sem hét fullu nafni „Almanak alþýðu, ársrit um gagnlegan fróðleik handa íslenzkri vinnustétt ásamt ýmsu til skemmtunar“. 1. ár 1930. Ritið var gefið út af Bókmenntafélagi jafnaðarmanna. Það er því engin nýung að íslenskir jafnaðarmenn horfi til þess að arður af auðlindum í eigu þjóðarinnar nýtist til samfélagslegra verkefna í stað þess að renna í vasa auðmanna. Þessi litla saga er góð áminning fyrir okkur nú. Við íslendingar eigum gnægð auðlinda sem ekki nýtast samfélaginu sem skyldi. Að bestu manna yfirsýn telst auðlindarenta af náttúruauðlindum Íslands ekki í milljörðum, ekki tugum milljarða, líklega hundruðum milljarða. Réttmætur eigandi hennar þarf að sjá til þess að arðurinn renni í sameiginlega sjóði. Þetta fé gæti skipt sköpum fyrir vanfjármagnað velferðarkerfi. Til að svo megi verða þarf öfluga löggjöf sem tekur af öll tvímæli um eiganda auðlindanna og auðlindarentunnar. Þá væri hér gott að vera. Svo gæti verið ef vel væri stjórnað. „Vituð ér enn eða hvað“? Höfundur er jafnaðarmaður.
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun
Skoðun Er kannski komið að því að skoða eitthvað annað en genin? Þorbjörg S. Gunnlaugsdóttir skrifar
Skoðun Að búa í sveit Ása Valdís Árnadóttir,Björn Kristinn Pálmarsson,Dagný Davíðsdóttir,Ragnheiður Eggertsdóttir,Smári Bergmann Kolbeinsson skrifar
Skoðun Helsta nýframkvæmdin 2024 er endurheimt malarvega – telst það ekki innviðaskuld? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun