Leggur til viðamiklar breytingar á ættleiðingarmálum 4. janúar 2011 06:30 Þessi litla stúlka var ein af ríflega 100 börnum frá Haítí sem ættleidd voru af frönskum foreldrum skömmu fyrir jól. Nordicphotos/AFP Hvaða breytingar ætti að gera á fyrirkomulagi ættleiðinga að mati höfundar nýrrar skýrslu um ættleiðingar á Íslandi? Lagt er til að umtalsverðar breytingar verði gerðar á fyrirkomulagi ættleiðingarmála hér á landi í nýrri skýrslu sem unnin hefur verið fyrir innanríkisráðherra. Lagt er til að aukin miðstýring verði í ættleiðingarmálum og að stærra og öflugra sýslumannsembætti sjái um málaflokkinn. Ragna Árnadóttir, fyrrverandi dómsmálaráðherra, óskaði eftir því í júlí 2010 að úttekt yrði gerð á lagaumhverfi ættleiðinga á Íslandi. Nú kemur það í hlut Ögmundar Jónassonar innanríkisráðherra að vinna úr niðurstöðunum og ákveða hvort fara eigi að þeim tillögum sem þar eru settar fram. Í skýrslunni, sem unnin var af Hrefnu Friðriksdóttur fyrir Rannsóknarstofnun Ármanns Snævarrs um fjölskyldumálefni, er staða mála á Íslandi borin saman við stöðuna í hinum Norðurlandaríkjunum. Þar kemur meðal annars fram að í Danmörku, Svíþjóð og Noregi séu stjórnvöld mjög virk í ættleiðingarmálum. Þar vinni mikill fjöldi starfsmanna að ættleiðingarmálum hjá hinu opinbera. Heldur horfir öðruvísi við hér á landi. Hér hefur vinna við ættleiðingarmál í innanríkisráðuneytinu, áður dómsmálaráðuneytinu, lent að miklu leyti á herðum eins starfsmanns. Sá starfsmaður sinnir þar að auki fjölmörgum öðrum verkefnum innan ráðuneytisins. Í skýrslunni er lagt til að starfsmönnum sem vinna að ættleiðingarmálum í ráðuneytinu verði fjölgað og stöðugleiki og samfella í störfum ráðuneytisins verði tryggð. Áður en væntanlegir kjörforeldrar geta sótt um að ættleiða barn frá öðrum löndum þurfa íslensk stjórnvöld að staðfesta að fólkið sé hæft til þess að ættleiða barn. Það er gert með svokölluðu forsamþykki, sem sýslumaðurinn í Búðardal hefur umsjón með. Í skýrslu um ættleiðingar er lagt til að ný ættleiðingarnefnd taki við þessu hlutverki sýslumannsins. Hún verði þó hluti af starfsemi sýslumannsembættis, en eðlilegra sé að koma henni fyrir í öflugra embætti en nú sé með fleiri starfsmönnum. Þá er einnig vakin athygli á mikilvægi þess að umsækjendur hafi greiðan aðgang að því embætti sem fái þennan málaflokk. Erfitt er að skilja þessar áherslur öðruvísi en að skýrsluhöfundur telji þessum málum betur fyrir komið hjá einu af stóru sýslumannsembættunum á höfuðborgarsvæðinu, þó að það sé ekki sagt hreint út. Sýslumaður fái aukið hlutverkÍ skýrslunni er lagt til að starfsmenn þess sýslumannsembættis sem hýsa muni ættleiðingarnefndina fái það verkefni að meta hæfi umsækjenda. Í dag er það hlutverk innt af hendi af barnaverndarnefndum um land allt. Með því að færa ábyrgðina til ættleiðingarnefndarinnar megi betur tryggja jafnræði umsækjenda og samræmd og fagleg vinnubrögð. Í skýrslunni er einnig lagt til að stofnað verði ættleiðingarráð sem hafa muni aðstöðu í innanríkisráðuneytinu. Ráðið myndi hafa það hlutverk að afgreiða kærur á ákvörðunum sýslumanns, hafa eftirlit með ættleiðingarmálum og skipuleggja undirbúningsnámskeið fyrir væntanlega kjörforeldra. Þau tvö ættleiðingarfélög sem starfrækt hafa verið á Íslandi sameinuðust nýverið í einu félagi. Það félag hefur hingað til séð um undirbúningsnámskeið fyrir foreldra, sem og skýrslugerð í kjölfar ættleiðinga. Í skýrslunni er lagt til að verkaskipting stjórnvalda og ættleiðingarfélaga verði endurskoðuð og bæði þessi verkefni færð til hins opinbera.brjann@frettabladid.is Mest lesið „Mér að mæta“ ef krossar yrðu fjarlægðir Innlent Hlé vegna gagna frá ChatGPT Innlent „Það er komið að skuldadögum“ Innlent Trump gerði lítið úr æðstu heiðursorðu bandarískra hermanna Erlent Sagði Pétri Jökli að skipta um síma í snarheitum Innlent Sérsveitin kölluð til í Urriðaholti Innlent „Þetta var bara okkar líf og nú er það farið“ Innlent Óttast að tapa bestu flúðum landsins í virkjun Innlent Pétur Jökull hljóti að vera einstaklega óheppinn Innlent Katrín gerir upp framboðið og safnar heitum Innlent Fleiri fréttir Neitaði að borga heita vatnið og slapp með skrekkinn Skotvopnaleyfi afturkallað og byssa gerð upptæk Sérsveitin í útkalli í Hafnarfirði Kerlingadráttur í 120 ára afmælisveislu í Borgarnesi Láglaunakonur neiti sér um mat svo að börn þeirra fái að borða Bjarni skilar jafnréttis- og mannréttindamálunum „Þetta var bara okkar líf og nú er það farið“ „Stórt skref í átt að kolefnislausum flota“ Keyrði á 110 á gangstétt og klessti á lögreglubifhjól Sagði Pétri Jökli að skipta um síma í snarheitum Starfsfólk í áfalli og kynhlutlaus salerni á barnum Skjálfti af stærðinni 3,0 í Mýrdalsjökli en enginn órói Alma Mjöll ráðin til þingflokks VG Flugfélagið Ernir svipt flugrekstrarleyfi „Það er komið að skuldadögum“ Kvikusöfnun og landris enn á sama hraða Pétur Jökull hljóti að vera einstaklega óheppinn „Algjörlega mistekist að stýra efnahag landsins“ Íbúafundur um uppbyggingu sem ógni flúðunum skilyrði Leita ökumanns sem ók á stúlku og stakk af Meiri tíðindi að stjórnin hafi lifað svo lengi Pottur á eldavél talinn upptök brunans á Amtmannsstíg Láglaunakonur heilsuveilli en konur með hærri laun Krefst að lágmarki sex og hálfs árs fangelsis yfir Pétri Jökli Ójöfnuður meðal kvenna og ríkisstjórnin gagnrýnd Gagnrýnir tvískinnung borgaryfirvalda með orlofsgreiðslur Dags Þriggja daga heitavatnsleysi í næstu viku Tæknileg vandræði hjá Háskóla Íslands Hlé vegna gagna frá ChatGPT Sérsveitin kölluð til í Urriðaholti Sjá meira
Hvaða breytingar ætti að gera á fyrirkomulagi ættleiðinga að mati höfundar nýrrar skýrslu um ættleiðingar á Íslandi? Lagt er til að umtalsverðar breytingar verði gerðar á fyrirkomulagi ættleiðingarmála hér á landi í nýrri skýrslu sem unnin hefur verið fyrir innanríkisráðherra. Lagt er til að aukin miðstýring verði í ættleiðingarmálum og að stærra og öflugra sýslumannsembætti sjái um málaflokkinn. Ragna Árnadóttir, fyrrverandi dómsmálaráðherra, óskaði eftir því í júlí 2010 að úttekt yrði gerð á lagaumhverfi ættleiðinga á Íslandi. Nú kemur það í hlut Ögmundar Jónassonar innanríkisráðherra að vinna úr niðurstöðunum og ákveða hvort fara eigi að þeim tillögum sem þar eru settar fram. Í skýrslunni, sem unnin var af Hrefnu Friðriksdóttur fyrir Rannsóknarstofnun Ármanns Snævarrs um fjölskyldumálefni, er staða mála á Íslandi borin saman við stöðuna í hinum Norðurlandaríkjunum. Þar kemur meðal annars fram að í Danmörku, Svíþjóð og Noregi séu stjórnvöld mjög virk í ættleiðingarmálum. Þar vinni mikill fjöldi starfsmanna að ættleiðingarmálum hjá hinu opinbera. Heldur horfir öðruvísi við hér á landi. Hér hefur vinna við ættleiðingarmál í innanríkisráðuneytinu, áður dómsmálaráðuneytinu, lent að miklu leyti á herðum eins starfsmanns. Sá starfsmaður sinnir þar að auki fjölmörgum öðrum verkefnum innan ráðuneytisins. Í skýrslunni er lagt til að starfsmönnum sem vinna að ættleiðingarmálum í ráðuneytinu verði fjölgað og stöðugleiki og samfella í störfum ráðuneytisins verði tryggð. Áður en væntanlegir kjörforeldrar geta sótt um að ættleiða barn frá öðrum löndum þurfa íslensk stjórnvöld að staðfesta að fólkið sé hæft til þess að ættleiða barn. Það er gert með svokölluðu forsamþykki, sem sýslumaðurinn í Búðardal hefur umsjón með. Í skýrslu um ættleiðingar er lagt til að ný ættleiðingarnefnd taki við þessu hlutverki sýslumannsins. Hún verði þó hluti af starfsemi sýslumannsembættis, en eðlilegra sé að koma henni fyrir í öflugra embætti en nú sé með fleiri starfsmönnum. Þá er einnig vakin athygli á mikilvægi þess að umsækjendur hafi greiðan aðgang að því embætti sem fái þennan málaflokk. Erfitt er að skilja þessar áherslur öðruvísi en að skýrsluhöfundur telji þessum málum betur fyrir komið hjá einu af stóru sýslumannsembættunum á höfuðborgarsvæðinu, þó að það sé ekki sagt hreint út. Sýslumaður fái aukið hlutverkÍ skýrslunni er lagt til að starfsmenn þess sýslumannsembættis sem hýsa muni ættleiðingarnefndina fái það verkefni að meta hæfi umsækjenda. Í dag er það hlutverk innt af hendi af barnaverndarnefndum um land allt. Með því að færa ábyrgðina til ættleiðingarnefndarinnar megi betur tryggja jafnræði umsækjenda og samræmd og fagleg vinnubrögð. Í skýrslunni er einnig lagt til að stofnað verði ættleiðingarráð sem hafa muni aðstöðu í innanríkisráðuneytinu. Ráðið myndi hafa það hlutverk að afgreiða kærur á ákvörðunum sýslumanns, hafa eftirlit með ættleiðingarmálum og skipuleggja undirbúningsnámskeið fyrir væntanlega kjörforeldra. Þau tvö ættleiðingarfélög sem starfrækt hafa verið á Íslandi sameinuðust nýverið í einu félagi. Það félag hefur hingað til séð um undirbúningsnámskeið fyrir foreldra, sem og skýrslugerð í kjölfar ættleiðinga. Í skýrslunni er lagt til að verkaskipting stjórnvalda og ættleiðingarfélaga verði endurskoðuð og bæði þessi verkefni færð til hins opinbera.brjann@frettabladid.is
Mest lesið „Mér að mæta“ ef krossar yrðu fjarlægðir Innlent Hlé vegna gagna frá ChatGPT Innlent „Það er komið að skuldadögum“ Innlent Trump gerði lítið úr æðstu heiðursorðu bandarískra hermanna Erlent Sagði Pétri Jökli að skipta um síma í snarheitum Innlent Sérsveitin kölluð til í Urriðaholti Innlent „Þetta var bara okkar líf og nú er það farið“ Innlent Óttast að tapa bestu flúðum landsins í virkjun Innlent Pétur Jökull hljóti að vera einstaklega óheppinn Innlent Katrín gerir upp framboðið og safnar heitum Innlent Fleiri fréttir Neitaði að borga heita vatnið og slapp með skrekkinn Skotvopnaleyfi afturkallað og byssa gerð upptæk Sérsveitin í útkalli í Hafnarfirði Kerlingadráttur í 120 ára afmælisveislu í Borgarnesi Láglaunakonur neiti sér um mat svo að börn þeirra fái að borða Bjarni skilar jafnréttis- og mannréttindamálunum „Þetta var bara okkar líf og nú er það farið“ „Stórt skref í átt að kolefnislausum flota“ Keyrði á 110 á gangstétt og klessti á lögreglubifhjól Sagði Pétri Jökli að skipta um síma í snarheitum Starfsfólk í áfalli og kynhlutlaus salerni á barnum Skjálfti af stærðinni 3,0 í Mýrdalsjökli en enginn órói Alma Mjöll ráðin til þingflokks VG Flugfélagið Ernir svipt flugrekstrarleyfi „Það er komið að skuldadögum“ Kvikusöfnun og landris enn á sama hraða Pétur Jökull hljóti að vera einstaklega óheppinn „Algjörlega mistekist að stýra efnahag landsins“ Íbúafundur um uppbyggingu sem ógni flúðunum skilyrði Leita ökumanns sem ók á stúlku og stakk af Meiri tíðindi að stjórnin hafi lifað svo lengi Pottur á eldavél talinn upptök brunans á Amtmannsstíg Láglaunakonur heilsuveilli en konur með hærri laun Krefst að lágmarki sex og hálfs árs fangelsis yfir Pétri Jökli Ójöfnuður meðal kvenna og ríkisstjórnin gagnrýnd Gagnrýnir tvískinnung borgaryfirvalda með orlofsgreiðslur Dags Þriggja daga heitavatnsleysi í næstu viku Tæknileg vandræði hjá Háskóla Íslands Hlé vegna gagna frá ChatGPT Sérsveitin kölluð til í Urriðaholti Sjá meira