Í Atvinnulífinu í vetur verður rætt við fólk sem starfar og/eða hefur starfað í áhugaverðum, óhefðbundnum eða óvenjulegum störfum. Hér segir Sylvía Kristín Ólafsdóttir frá starfinu sínu hjá Amazon og Kindle en einnig hver upplifunin hennar er á kynjamálum stjórna á Íslandi því Sylvía sat í stjórn Símans og Ölgerðarinnar fyrr á árinu, en er nú Stjórnarformaður Íslandssjóða.
Hvernig fær maður starf hjá Amazon?
Sylvía starfar í dag sem framkvæmdastjóri viðskiptaþróunar og markaðsmála hjá Origo.
Áður starfaði hún sem Leiðarkerfistjóri hjá Icelandair og þar áður sem deildarstjóri jarðvarmadeildar á orkusviði Landsvirkjunar. Sylvía er með M.Sc. próf í operational Research frá London School of Economics og B.Sc. próf í iðnaðarverkfræði frá Háskóla Íslands.
En hvernig kom það til að hún fór að vinna fyrir Amazon?
„Ég hóf störf hjá Amazon árið 2010. Ég og maðurinn minn fluttum til Lúxemborgar í kjölfar þess að honum bauðst vinna þar og ég kom aðeins seinna út og þá ólétt af fyrsta barninu okkar. Við stofnuðum fjölskyldu þar saman og ég fór að leita að vinnu þegar sonur okkar byrjaði á leikskóla,“ segir Sylvía.
Hún lýsir ráðningaferli Amazon sem afar sérstöku.
„Það er þannig að þú ferð í svokallaðan viðtalshring og þá eru fjórir til fimm manns sem taka viðtal við þig hver og einn út frá einni „Leadership Principles“ sem eru leiðtogagildi Amazon. Einn af þeim sem tekur viðtalið er sérstaklega þjálfaður sem „bar raiser“ og sá sér til þess að umsækjandinn sem er ráðin sé betri en hinir sem fyrir eru í einhverju,“ segir Sylvía og bætir við: „Eftir hvert viðtal er sett endurgjöf inn í kerfi og síðan eru umræður um hvort eigi að ráða eða ekki ráða einstaklinginn.“
Fyrsta starfið sem Sylvía fékk hjá Amazon var í fjármáladeildinni þar sem hún starfaði við nýfjárfestingar í rekstri félagsins í Evrópu.
„Reyndar var það nú þannig með starfið sem ég fékk að ég fékk fyrst nei frá þeim í pósti. Ég spurði bara af hverju og þá var það víst einhver misskilningur og ég var boðuð í viðtal.“

Áhrif Jeff Bezos skýr
Fyrsta starf Sylvíu hjá Amazon snerist um að meta arðsemi nýfjárfestinga fyrir vöruhús Amazon í Evrópu. Þar starfaði Sylvía með verkfræðingum í að meta alla innviði sem þurftu til í vöruhúsin út frá söluspám frá markaðs- og vörumerkjadeildum.
Þá sá hópurinn um að meta kaup á pökkunarvélum, búnaði í vöruhús og róbótavæðingu vöruhúsa.
Sylvía segir starfið hafa verið bæði fjölbreytt og lærdómsríkt en það var þó aðeins upphafið.
„Eftir þrjú ár í þessu starfi fór ég yfir í bókabransann og byrjaði í Analytics teymi þar. Þar var ég að búa til líkön sem notuð voru í samningaviðræðum við stóru bókaforlögin úti og setti upp öll markmið fyrir Kindle deildina út frá stefnu stjórnenda.
Síðan sá ég um að keyra og samræma aðgerðir Kindle teymisins og finna út hvaða aðgerðir hefðu mesta vægi þegar kæmi að því að hreyfa við mælikvörðunum.
Þetta var ótrúlega skemmtilegt og fjölbreytt og þetta hlutverk stækkaði hratt,“ segir Sylvía og bætir við: „Ég var fljótt komin með alla Evrópu undir og síðan bættust Indland og Ástralía við. Það var áskorun því það þurfti að taka tillit til annarra menningarheima og jafnvel árstíða.“
Brátt tók Sylvía við vöruþróun á áskriftarþjónustu bóka Amazon, Kindle-Unlimited sem á þessum tíma var ný vara. Í því starfi sá Sylvía um að semja um titla fyrir áskriftarþjónustuna, ákveða verðlagningu og allt annað sem tengdist framsetningu á vörunni sjálfri.
„Það var mjög svo skemmtilegt og lærdómsríkt að læra inn á það hjá svona stóru fyrirtæki. Ég lærði rosalega margt öll árin hjá Amazon og erfitt að segja frá einhverju einu. Það var alveg frábært að vinna í svona dýnamísku umhverfi þar sem öll vorum við á tánum.“
Amazon er í eigu ríkasta manns í heimi, Jeff Bezos. Sylvía segir hans áhrif hafa verið mjög sýnileg í öllu starfi fyrirtækisins.
Skýr sýn frá Jeff Bezos skilaði sér alla leið til okkar sem voru að vinna í daglegum störfum og menningin hjá Amazon er alveg einstök.
Það var mjög lærdómsríkt að sjá hversu mikið stjórnendur og umgjörð hjá fyrirtækjum geta haft bein áhrif á menninguna.
Uppbygging á því hvernig þú ert metinn af því sem þú gerir, árangursmælikvarðar og síðan hvernig fólk er ráðið inn er allt út frá sömu gildum.
Þú veist alltaf að hverju þú gengur og hvað þú þarft í rauninni að gera til að standa þig og ganga vel.“
Ísland og stóri heimurinn
Sylvía segir að þó hafi ýmislegt komið henni á óvart hjá Amazon.
Til dæmis hversu handvirk vinnan í vöruhúsunum var á þessum tíma, þar sem fólk var að handpikka og hlaupa með hluti til og frá.
Það sama átti við um innpökkunina sem var handvirk.
„Á þeim tíma vorum við á Íslandi komin jafnvel lengra í að nýta hæðarpláss í vöruhúsum – ég sá það strax þegar ég byrjaði að skoða fyrirtæki hér þegar ég var í stjórn Ölgerðarinnar. Tækninni hefur fleygt fram á síðustu árum og það eru ótalmörg tækifæri sem felast í henni á þessu sviði. Þess vegna finnst mér ótrúlega gaman að vera komin í tæknigeirann núna og að fá að vinna hjá Origo því þar eru óteljandi tækifæri til að gera samfélagið betra með tækninni.“
En ef þú værir að gefa fólki ráð sem dreymir um að starfa fyrir stórt alþjóðlegt fyrirtæki, hvaða ráð myndir þú gefa?
„Kynna sér fyrirtækið vel og menninguna hjá því. Nú er komið svo mikið af upplýsingum um hvernig svona viðtalsferli fer fram og jafnvel spurningarnar á netinu. Síðan er bara að gefast ekki upp að sækja um þau störf sem passa við menntun og fyrri störf og vanda sig í að gera ferilskrá og kynningarbréf, mjög mikilvægt er að þau séu klæðskerasaumuð af hverri einstakri starfslýsingu,“ segir Sylvía en bendir líka á að framhaldsmenntun erlendis frá hafi líka hjálpað til.

Var Spiderman þegar hún var lítil
Eins og áður segir, er Sylvía stjórnarformaður Íslandssjóða, til viðbótar við að sitja í framkvæmdastjórn hjá Origo.
Það er því ekki úr vegi að spyrja Sylvíu aðeins um kynjamálin og hvernig þau blasa við henni í atvinnulífinu.
„Ég held að kynjamálin í atvinnulífinu séu í takt við hvað er í gangi í kynjamálum í samfélaginu í heild. Þetta er svo greipað í menninguna hjá okkur og þá aðallega þessir ómeðvituðu fordómar og orðræða sem er mun karllægri en við höldum,“ segir Sylvía og bætir við:
Til dæmis gerist það ennþá oft á dag að ég sit á fundum þar sem talað er um alla á fundinum í karlkyni. „Við erum komnir“ og ég sjálf er líklega orðin samdauna þessu en ungar konur árið 2021 eiga ekki að þurfa að upplifa sig utanveltu á þennan hátt.“
Sylvía segir fyrirmyndir líka skipta miklu máli. Þegar hún var lítil, var til dæmis lítið um að konur væru mjög áberandi.
„Ef ég fór á bíómyndir þá var ég miklu frekar Spiderman en einhver kona í myndinni. Það breyttist síðan allhressilega þegar við fengum Vigdísi forseta og síðan komu margar fleiri konur og brutu ísinn. Ég er mjög þakklát fyrir þær fyrirmyndir sem við höfum í atvinnulífinu og samfélaginu af sterkum konum sem stýra stórum fyrirtækjum og stofnunum,“ segir Sylvía.
„Mér finnst orðið miklu viðurkenndara að nota það sem mætti kallast kvenlæg gildi og stjórnunaraðferðir bæði hjá konum og körlum. En það er langt í land að konur séu í forstjórastólnum og stjórnarformenn almennt í fyrirtækjum, loksins komin kona í kauphöllina. Þannig að margt er gott en það er alltof langt í land að mínu mati.“
Sylvíu finnst þó mikilvægt að benda á að horfa þarf á fjölbreytileikann út frá fleiri vinklum en aðeins kynjamálunum. Það hafi hún til dæmis lært þegar hún var hjá Amazon.
„Ég man til dæmis þegar ég hafði nóg að gera hjá Amazon og datt einhverra hluta í hug að það væri góð hugmynd að henda í klassískan rauðvínspott til að veðja á Eurovision. En þegar ég var að virkja fólk í þetta þá sagði einn við mig að hann tæki ekki þátt í veðmálum af trúarástæðum,“ segir Sylvía.
Þá nefnir hún sérstaklega áhugaverða bók sem hún las nýverið, Farsighted eftir Steven Johnson. Í þeirri bók fer höfundur yfir rannsóknir sem sýna að hópar taka betri ákvarðanir ef þeir eru fjölbreyttir í samsetningu.
„Enda séu málin þá skoðuð út frá fleiri vinklum og þar með á heildstæðari hátt.“