Skeiða- og Gnúpverjahreppur kærir leyfi vegna Búrfellslundar Hólmfríður Gísladóttir skrifar 5. september 2024 06:43 Í Búrfellslundi neðan Sultartangastíflu er gert ráð fyrir allt að þrjátíu vindmyllum með allt að 120 megavatta afli. Landsvirkjun Sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps samþykkti í gær að fela oddvita í samráði við lögmenn að kæra virkjunarleyfið sem Orkustofnun hefur gefið út fyrir Búrfellslund til úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála. Tillagan var samþykkt með fjórum atkvæðum en einn sat hjá. Á sama fundi samþykkti sveitarstjórnin einnig að skora á ríkisstjórn Íslands að bregðast við og standa við loforð um nýja skattalega umgjörð um orkuvinnslu á Íslandi. Slík lög væru forsenda fyrir frekari uppbyggingu orkumannvirkja í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Í fundargerð kemur fram að Þjórsár- og Tungnaársvæðið sé mikilvægasta orkuvinnslusvæði Íslands en helmingur afls á svæðinu sé staðsett í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Umfangsmiklar virkjanaframkvæmdir séu á dagskrá en fyrir liggi að fyrirhugaðar virkjanir muni ekki skila sveitarfélaginu neinum tekjum. Það sitji hins vegar uppi með neikvæð umhverfisáhrif og veikara samfélag. „Í byrjun árs 2023 framkvæmdi KPMG fjárhagslega greiningu á áhrifum af starfsemi Landsvirkjunar í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Þar kom fram að sveitarfélagið hefur mjög takmarkaðan ávinning af þeirri gríðarlegu orkuframleiðslu sem á sér stað innan marka þess og í flestum þeim sviðsmyndum sem dregnar voru fram hefur starfsemin beint fjárhagslegt tap á rekstur Skeiða- og Gnúpverjahrepps,“ segir í fundargerðinni. „Vegna núverandi lagaumgjarðar er starfsemi Landsvirkjunar mesti áhættuþáttur í rekstri sveitarfélagsins. Slík staða er óásættanleg.“ Þá sé einnig óásættanleg sú staða sem lög um orkuvinnslu hafi skapað, þar sem gengið sé gegn sjálfstjórnunarrétti sveitarfélaga, þau svipt hluta af lögbundnum tekjustofnum sínum og skipulagsvald þeirra takmarkað. „Síðustu tvö ár hefur gríðarlega mikil vinna farið í að finna leiðir til þess að laga núverandi stöðu, bæði á vegum sveitarfélaga og ríkisins. Þann 8. febrúar 2024 kynnti fjármálaráðherra tillögur sem gætu tryggt efnahagslegan ávinning nærumhverfis sveitarfélaga af orkuvinnslu. Frá þeim tíma hefur málið ekkert þokast áfram og telur sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps að ekki sé hægt að halda áfram á sömu braut fyrr en ný lög hafa tekið gildi, sem tryggja sveitarfélögum sanngjarnan efnahagslegan ávinning af núverandi virkjunum og þeim virkjunarframkvæmdum sem fyrirhugaðar eru.“ Aðför gegn skipulagsvaldinu og hættulegt fordæmi Um Búrfellslund segir meðal annars að Landsvirkjun hafi talið að það þyrfti ekki að sækja um breytingar á skipulagi í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vegna lundarins, þar sem vindmyllurnar verði staðsettar í Rangárþingi ytra. Hins vegar sé ljóst að Búrfellslundur takmarki landnýtingu í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vegna nálægðar við sveitarfélagið. „Sú staðreynd sem uppi er, að sveitarfélög geti sett í skipulag sitt vindorkuver á sveitarfélagamörkum sínum án samráðs við aðliggjandi sveitarfélög er aðför að skipulagsvaldi þeirra og takmarkar landnotkun á því svæði sem næst eru vindorkuverunum. Slík vinnubrögð eru óásættanleg og gríðarlega hættulegt fordæmi í komandi uppbyggingu vindorkuvera á Íslandi,“ segir í fundargerðinni. „Stjórnvöld á Íslandi hafa boðað stefnumörkun um vindorkuver á landinu þar sem fram kemur að ekki eigi að byggja vindorkuver innan miðhálendislínunnar. Staðsetning Búrfellslundar stríðir gegn þessari stefnumörkun þar sem hann er innan miðhálendislínunnar, við hliðina á Þjórsárdal þar sem er stærsta friðlýsing menningarminja, náttúru- og menningarlandslags á Íslandi. Vindorkuverið er jafnframt í nágrenni við gríðarlega uppbyggingu í ferðaþjónustu í Þjórsárdal.“ Skeiða- og Gnúpverjahreppur Orkumál Sveitarstjórnarmál Vindorka Landsvirkjun Mest lesið „Þetta hefur verið helvíti“ Innlent Grunur um íbúðir í óleyfi stoppar frekari framkvæmdir Innlent Unglingspiltur dæmdur fyrir þrjár hnífaárásir Innlent Segja yfirburði Bandaríkjanna ógn við stöðugleika í heiminum Erlent Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Innlent Skutu vopnaðan mann til bana í München Erlent „Þeir komu fram við mig eins og tuskudúkku“ Erlent Kennir börnum að verjast stunguárás án leyfis Innlent Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Innlent Allir austur um helgina Innlent Fleiri fréttir Nýnemaballi fimm skóla frestað Hæstiréttur tekur ummæli Páls ekki fyrir og sýknan stendur „Guðs mildi að þetta hafi stoppað þarna“ Vísbendingar um að land rísi enn á ný Kennir börnum að verjast stunguárás án leyfis Munu fara fram á áframhaldandi gæsluvarðhald Höfundalögin „þarfnast ástar“ til að virka Eldur kom upp í Grafarvogi Kannast ekki við fleiri líflátshótanir í garð Helga Magnúsar Gæti tafið virkjanaframkvæmdir um tvö ár og skaðað samfélagið Allir austur um helgina Unglingspiltur dæmdur fyrir þrjár hnífaárásir Forstjóri Landsvirkjunar ósáttur með kæru frá Skeiða- og Gnúpverjum Skúta slitnaði frá bryggju í aftakaveðri fyrir vestan „Þetta hefur verið helvíti“ Meirihluti vill að hið opinbera nýti vindinn Grunur um íbúðir í óleyfi stoppar frekari framkvæmdir Lífeyrisþegar halda atkvæðarétti sínum í Blaðamannafélaginu Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Skeiða- og Gnúpverjahreppur kærir leyfi vegna Búrfellslundar Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Guðmundur enn undir feldi Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ „Hjálpið okkur að hjálpa ykkur“ Þingmenn allra flokka missa þingsæti sín Íslendingar eiga met í fjölgun innflytjenda Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Aukinn viðbúnaður á Ljósanótt og Októberfest Sérsveitin kölluð til í Brautarholti Sjá meira
Tillagan var samþykkt með fjórum atkvæðum en einn sat hjá. Á sama fundi samþykkti sveitarstjórnin einnig að skora á ríkisstjórn Íslands að bregðast við og standa við loforð um nýja skattalega umgjörð um orkuvinnslu á Íslandi. Slík lög væru forsenda fyrir frekari uppbyggingu orkumannvirkja í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Í fundargerð kemur fram að Þjórsár- og Tungnaársvæðið sé mikilvægasta orkuvinnslusvæði Íslands en helmingur afls á svæðinu sé staðsett í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Umfangsmiklar virkjanaframkvæmdir séu á dagskrá en fyrir liggi að fyrirhugaðar virkjanir muni ekki skila sveitarfélaginu neinum tekjum. Það sitji hins vegar uppi með neikvæð umhverfisáhrif og veikara samfélag. „Í byrjun árs 2023 framkvæmdi KPMG fjárhagslega greiningu á áhrifum af starfsemi Landsvirkjunar í Skeiða- og Gnúpverjahreppi. Þar kom fram að sveitarfélagið hefur mjög takmarkaðan ávinning af þeirri gríðarlegu orkuframleiðslu sem á sér stað innan marka þess og í flestum þeim sviðsmyndum sem dregnar voru fram hefur starfsemin beint fjárhagslegt tap á rekstur Skeiða- og Gnúpverjahrepps,“ segir í fundargerðinni. „Vegna núverandi lagaumgjarðar er starfsemi Landsvirkjunar mesti áhættuþáttur í rekstri sveitarfélagsins. Slík staða er óásættanleg.“ Þá sé einnig óásættanleg sú staða sem lög um orkuvinnslu hafi skapað, þar sem gengið sé gegn sjálfstjórnunarrétti sveitarfélaga, þau svipt hluta af lögbundnum tekjustofnum sínum og skipulagsvald þeirra takmarkað. „Síðustu tvö ár hefur gríðarlega mikil vinna farið í að finna leiðir til þess að laga núverandi stöðu, bæði á vegum sveitarfélaga og ríkisins. Þann 8. febrúar 2024 kynnti fjármálaráðherra tillögur sem gætu tryggt efnahagslegan ávinning nærumhverfis sveitarfélaga af orkuvinnslu. Frá þeim tíma hefur málið ekkert þokast áfram og telur sveitarstjórn Skeiða- og Gnúpverjahrepps að ekki sé hægt að halda áfram á sömu braut fyrr en ný lög hafa tekið gildi, sem tryggja sveitarfélögum sanngjarnan efnahagslegan ávinning af núverandi virkjunum og þeim virkjunarframkvæmdum sem fyrirhugaðar eru.“ Aðför gegn skipulagsvaldinu og hættulegt fordæmi Um Búrfellslund segir meðal annars að Landsvirkjun hafi talið að það þyrfti ekki að sækja um breytingar á skipulagi í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vegna lundarins, þar sem vindmyllurnar verði staðsettar í Rangárþingi ytra. Hins vegar sé ljóst að Búrfellslundur takmarki landnýtingu í Skeiða- og Gnúpverjahreppi vegna nálægðar við sveitarfélagið. „Sú staðreynd sem uppi er, að sveitarfélög geti sett í skipulag sitt vindorkuver á sveitarfélagamörkum sínum án samráðs við aðliggjandi sveitarfélög er aðför að skipulagsvaldi þeirra og takmarkar landnotkun á því svæði sem næst eru vindorkuverunum. Slík vinnubrögð eru óásættanleg og gríðarlega hættulegt fordæmi í komandi uppbyggingu vindorkuvera á Íslandi,“ segir í fundargerðinni. „Stjórnvöld á Íslandi hafa boðað stefnumörkun um vindorkuver á landinu þar sem fram kemur að ekki eigi að byggja vindorkuver innan miðhálendislínunnar. Staðsetning Búrfellslundar stríðir gegn þessari stefnumörkun þar sem hann er innan miðhálendislínunnar, við hliðina á Þjórsárdal þar sem er stærsta friðlýsing menningarminja, náttúru- og menningarlandslags á Íslandi. Vindorkuverið er jafnframt í nágrenni við gríðarlega uppbyggingu í ferðaþjónustu í Þjórsárdal.“
Skeiða- og Gnúpverjahreppur Orkumál Sveitarstjórnarmál Vindorka Landsvirkjun Mest lesið „Þetta hefur verið helvíti“ Innlent Grunur um íbúðir í óleyfi stoppar frekari framkvæmdir Innlent Unglingspiltur dæmdur fyrir þrjár hnífaárásir Innlent Segja yfirburði Bandaríkjanna ógn við stöðugleika í heiminum Erlent Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Innlent Skutu vopnaðan mann til bana í München Erlent „Þeir komu fram við mig eins og tuskudúkku“ Erlent Kennir börnum að verjast stunguárás án leyfis Innlent Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Innlent Allir austur um helgina Innlent Fleiri fréttir Nýnemaballi fimm skóla frestað Hæstiréttur tekur ummæli Páls ekki fyrir og sýknan stendur „Guðs mildi að þetta hafi stoppað þarna“ Vísbendingar um að land rísi enn á ný Kennir börnum að verjast stunguárás án leyfis Munu fara fram á áframhaldandi gæsluvarðhald Höfundalögin „þarfnast ástar“ til að virka Eldur kom upp í Grafarvogi Kannast ekki við fleiri líflátshótanir í garð Helga Magnúsar Gæti tafið virkjanaframkvæmdir um tvö ár og skaðað samfélagið Allir austur um helgina Unglingspiltur dæmdur fyrir þrjár hnífaárásir Forstjóri Landsvirkjunar ósáttur með kæru frá Skeiða- og Gnúpverjum Skúta slitnaði frá bryggju í aftakaveðri fyrir vestan „Þetta hefur verið helvíti“ Meirihluti vill að hið opinbera nýti vindinn Grunur um íbúðir í óleyfi stoppar frekari framkvæmdir Lífeyrisþegar halda atkvæðarétti sínum í Blaðamannafélaginu Á þriðja hundrað kíló tekin á landamærunum Skeiða- og Gnúpverjahreppur kærir leyfi vegna Búrfellslundar Undrast klappstýrur nasista í umræðunni Guðmundur enn undir feldi Bolli baðst afsökunar eftir orrahríð dagsins „Ég held að við höfum öll sofnað á verðinum“ „Hjálpið okkur að hjálpa ykkur“ Þingmenn allra flokka missa þingsæti sín Íslendingar eiga met í fjölgun innflytjenda Glöggur Króati sá að týndi síminn væri frá Íslandi Aukinn viðbúnaður á Ljósanótt og Októberfest Sérsveitin kölluð til í Brautarholti Sjá meira