Táknið, bókstafurinn Z, sást fyrst á skriðdrekum og herbílum Rússa við upphaf innrásarinnar í Úkraínu. Myndir og myndbönd sýna hvernig búið var að mála bókstafinn á ýmis hergögn Rússa.
Líklega ætlað til að aðgreina hergögn Rússa
Fjallað var um málið á vef breska miðilsins Independent í upphafi innrásarinnar. Þar kom fram, samkvæmt sérfræðingum í hernaði, að merkingunni væri líklega ætlað að tákna hvert hver herdeild væri að fara, og til að koma í veg fyrir að Rússar myndu skjóta á eigin herdeildir, enda margt sameiginlegt með hergögnum Rússa og Úkraínumanna.
Interesting column in Belgorod. Looks like a radio relay vehicle, R-149MA1 command-staff, R-166-0.5 communications vehicle, and other C2 or comm vehicles plus a Typhoon-K MRAP. With the “Z” marking. (H/t @Idzanagi4)https://t.co/eUIxrpOLzn pic.twitter.com/DOgvrGhC8D
— Rob Lee (@RALee85) February 20, 2022
Í einhverjum tilvikum hefur Z-an verið inn í kassa, í öðrum inni í þríhyrningi eða þá bara stök. Á samfélasmiðlum hefur því verið haldið fram að Z-an merki Za pobedy sem þýðir til sigurs. Aðrir vilja meina að Z-an tákni Zapad, sem þýðir vestur.
"Z" is a letter that Russian Military are putting on their vehicles departing to Ukraine. Some interpret "Z" as "Za pobedy" (for victory). Others - as "Zapad" (West). Anyway, this symbol invented just a few days ago became a symbol of new Russian ideology and national identity pic.twitter.com/iWuBPhhdEb
— Kamil Galeev (@kamilkazani) March 6, 2022
Hernaðarsérfræðingurinn Michael Clarke telur líklegast að Z-an tákni hvert hver herdeild eigi að stefna.
„Yfirleitt eru þessar merkingar byggðar á staðsetningu. Þeir segja deildunum hvert þeir eiga að fara,“ sagði Clarke við Sky News en breska fréttastofan rannsakaði táknið á dögunum.
Í umfjöllun Sky News eru birtar myndir af alls konar táknum á rússneskum hergögnum, máluð á skriðdrekana og herbílana á sama hátt og Z-an, á áberandi hátt með hvítri málningu.
„Það að þau eru svona margvísleg segir manni meira. Þetta eru örugglega merki sem tákna hverjir eigi að fara norðaustur eða norðvestur innan ákveðins héraðs, svo ég nefni dæmi,“ sagði Clarke.
Orðið eitthvað stærra og meira
Z-an virðist hins vegar hafa eignast nýtt líf utan stríðsvéla Rússa, sem tákn þeirra sem styðja Rússa og innrásina inn í Úkraínu.
Þannig hefur Z-an birst víða. Greint hefur verið frá því á samfélagsmiðlum að Z-an hafi birst víða í Rússlandi á límmiðum sem búið að vera að koma fyrir á bílum.
Business owners put "Z" - showing their support of invasion on their trucks. Here you see a funeral service fully endorsing Z message pic.twitter.com/NM43dO1SrZ
— Kamil Galeev (@kamilkazani) March 6, 2022
Þá stóðu öfgasinnaðir stuðningsmenn Rússa í Serbíu fyrir mótmælum vopnaðir skiltum þar sem Z-an var áberandi.
Rússneskir þjóðernissinar sem styðja innrásina í Úkraínu hafa einnig birt myndbönd þar sem Z-an er áberandi, eins og sjá má á myndbandinu hér að neðan.
Russian nationalists are rallying in support of the war with Ukraine pic.twitter.com/IonxefBoef
— Samuel Ramani (@SamRamani2) March 6, 2022
Í borginni Kazan var gengið skrefinu lengra. Þar skipulagði forsvarsmaður góðgerðarsamtaka sem styðja krabbameinsjúka myndatöku þar sem krabbameinssjúk börn og mæður þeirra stilltu sér upp í myndatöku. Stilltu þau sér upp í Z-u.
Dæmdur njósnari, nú þingmaður, teiknaði Z-una á jakkann
Stuðningsmenn Vladímirs Pútíns Rússlandsforseta hafa einnig gripið til þess að nýta sér táknið. María Butína, sem játaði sig seka um samsæri og starfar sem útsendari erlends ríkis í Bandaríkjunum árið 2019, er ein af þeim.

Bútína er nú þingmaður í Rússlandi. Á dögunum birti hún myndband þar sem hún fór úr jakkanum og teiknaði Z-u á boðung jakkans.
Just another day in the life of Maria Butina:
— Francis Scarr (@francska1) March 3, 2022
Drawing a white "Z" marking on your lapel to show solidarity with the invasion of Ukraine pic.twitter.com/raYG3kRznT
Hún er ekki sú eina sem teiknað hefur Z-una á klæði sín. Þannig nýtti rússneski fimleikamaðurinn Ivan Kuliak tækifærið um helgina þegar hann deildi verðlaunapalli með Ilia Kovtun, úkraínskum fimleikamanni.
Kovtun vann gull en Kuliak þurfti að sætta sig við brons. Kuliak mátti ekki keppa í búningi merktum Rússlandi en hann ákvað þess í stað að búa til Z á á brjóstkassanum sínum í stað rússneska merkisins.
Alþjóðafimleikasambandið segist hafa tekið þetta mál inn á borð aganefndar sambandsins vegna þessarar framkomu Rússans unga á heimsbikarmótinu. Hann gæti því átt von á sekt eða banni.
Fylgst er með öllum nýjustu vendingum í Úkraínu í Vaktinni á Vísi sem nálgast má í fréttinni hér að neðan.