„Efling“ framhaldsskóla Guðjón Hreinn Hauksson skrifar 7. september 2023 17:00 Laust fyrir hádegið þann 5. september síðastliðinn fengu kennarar, nemendur og allt starfslið við MA og VMA tilkynningu í pósti um að skólahald við skólana yrði fellt niður frá kl. 14:00 og boð um fund kl. hálf þrjú um framtíðarskipulag náms á framhaldsskólastigi á Akureyri. Fundurinn var haldinn með pompi og prakt í Hofi, menningarhúsi Akureyrarbæjar, og þar var sjálfur mennta- og barnamálaráðherra mættur og mælti þar ásamt skólameisturum fyrir tillögu um sameiningu beggja skóla í einn 1800 manna ofurskóla. Viðbrögðin hafa ekki látið á sér standa. Nemendur skólanna, starfsfólk, foreldrar og bæjarbúar, fyrrverandi nemendur og allir sem láta sig skólamál varða eru slegnir og mjög mikill tilfinningahiti einkennir alla umræðu. Svo mikill er hitinn að fólk missir sjónar á markmiðunum með sameiningunni. Markmiðin koma einmitt svo skýrt fram í skýrslu stýrihóps um eflingu framhaldsskólastigsins sem kynnt var á þessum fundi. Ráðgjafafyrirtækið PwC hefur rýnt í rekstrarkostnað skólanna og komist að því að með fækkun starfa, betri nýtingu kennara og fjölgun í námshópum verði hægt að spara allt að 400 m.kr. á ári. Stýrihópurinn og ráðuneyti menntamála hafa sem sagt komist að því að MA með sína 600 nemendur og VMA með sína 1200 séu óhagstæðar rekstrareiningar. Þetta ætti að gefa landsmönnum býsna góða tilfinningu fyrir næstu skrefum sem stýrihópurinn um eflingu framhaldsskólastigsins sér fyrir sér. Það er nóg af óhagstæðum rekstrareiningum meðal framhaldsskólanna – þegar rýnt er í tölurnar. Þessir tveir skólar á Akureyri eru stórir og öflugir, en ólíkir. Námsframboð og námskrá eru ólík milli skólanna, aldursdreifing nemenda ólík, annar skólinn byggir á bekkjakerfi en hinn áfangakerfi og skólabragur er sterkur en ólíkur milli skóla. Þannig eru báðir skólar mjög mikilvægir hlekkir í fjölbreyttri framhaldsskólaflóru og með myndarlegri heimavist geta þeir tekið við nemendum af öllu landinu. Víða um landið eru reknir mun smærri skólar sem sömuleiðis bjóða upp á mikilvæga menntun í heimabyggð, fjölbreytt námsframboð, mjög hæfa kennara, en ekki síst öruggt og þroskandi umhverfi þar sem ungmenni landsins menntast og dafna. Ef VMA og MA teljast of litlar rekstrareiningar, hvað verður þá um smærri skóla? Hér virðast fjárhagslegar ástæður settar ofar samfélagslegum hagsmunum og litið fram hjá auðlegðinni sem felst í fjölbreyttum valkostum skóla og heilbrigðri samkeppni. Í forsendum stýrihópsins eru settar fram mjög svartar tölur um þróun nemendafjölda í framhaldsskólum og því haldið fram að nemendum fari fækkandi og þá sérstaklega bóknámsnemendum. Því sé óhjákvæmilegt að bregðast við með endurskipulagningu námsrýma. Í vor og sumarbyrjun kom fram mjög sterk gagnrýni á því hvernig þessar tölur eru settar fram og þær túlkaðar. Í maí sendi fulltrúafundur Félags framhaldsskóla frá sér yfirlýsingu þar sem alvarlegar athugasemdir voru settar fram um forsendur ráðuneytisins og áform um sameiningar skóla gagnrýnd. Í sama mánuði birtist grein í tímaritinu Vísbendingu eftir Gylfa Magnússon, prófessor við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands, þar sem hann segir engar vísbendingar fyrir því að bóknámsnemendur við framhaldsskóla Íslands verði færri árið 2033 en nú og því sé varla ástæða til að skoða sameiningu framhaldsskóla í því samhengi. Í júní birtist svo á Skólaþráðum ítarleg grein eftir Elsu Eiríksdóttur, dósent við Menntavísindasvið HÍ, og Sæberg Sigurðsson, doktorsnema og kennara við Tækniskólann, þar sem fjallað er um þróun náms á framhaldsskólastigi. Í greininni kemur mjög skýrt fram að nemendum í framhaldsskólum fer hreint ekki fækkandi og að tengsl bók- og starfsnáms eru miklum mun flóknari heldur en framsetning stýrihópsins gefur til kynna. Mennta- og barnamálaráðherra er tíðrætt um metnaðarfull áform stjórnvalda um aukna farsæld í skólastarfi. Kennarasambandið hefur tekið þátt í fjölda undirbúnings- og skipulagsfunda og lagt sitt af mörkum til umræðunnar en raunverulegan afrakstur inni í skólunum er enn hvergi að sjá. Mjög sláandi er svo að sjá í tillögum stýrihópsins hugmyndir um að með sameiningu gefist færi á að fjölga í bekkjum, fækka kennurum og að auki að minnka starfshlutfall náms- og starfsráðgjafa og fækka sálfræðingum við sameinaðan skóla. Hvernig í veröldinni gengur þetta upp? Nær væri að stjórnvöld landsins létu fjármagn fylgja hvoru tveggja, aukinni farsæld nemenda í skólakerfinu og eflingu starfsnáms, í stað þess að reyna að kroppa aura út úr vanhugsuðum sameiningaráformum öflugra framhaldsskóla á landinu og nota um það öfugmælin „efling framhaldsskólans“. Höfundur er formaður Félags framhaldsskólakennara. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Skóla - og menntamál Framhaldsskólar Guðjón H. Hauksson Akureyri Mest lesið Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun Nei þetta getur aldrei gerst á okkar litla Íslandi! Davíð Bergmann Skoðun Vaxtalækkun eða neyðarlög Ragnar Þór Ingólfsson,Ásthildur Lóa Þórsdóttir Skoðun 10 staðreyndir um verðbólgu og ríkisfjármál Konráð S. Guðjónsson Skoðun Þjóðarmorð með vestrænum vopnum Ingólfur Steinsson Skoðun „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun Skerðingar eru eðlilegur hluti af rekstri raforkukerfisins Magnús Sigurðsson Skoðun Er eitt næturgaman þess virði? Reynir Böðvarsson Skoðun Læknar, heilbrigðisstarfsfólk og lykill að lausninni Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir Skoðun Viltu vinna of mikið í ár og ennþá meira á næsta ári? Steinunn Þórðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðarmorð með vestrænum vopnum Ingólfur Steinsson skrifar Skoðun Hverjir eru alvöru feður og hverjir ekki? skrifar Skoðun Nei þetta getur aldrei gerst á okkar litla Íslandi! Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er allt í góðu? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Kirkjugarðar, minningarreitir og eða grafreitir Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Vaxtalækkun eða neyðarlög Ragnar Þór Ingólfsson,Ásthildur Lóa Þórsdóttir skrifar Skoðun Innviðir og orkuskipti Sigurður Ingi Friðleifsson skrifar Skoðun Veðjað á rétta skólann Pawel Bartoszek skrifar Skoðun Er eitt næturgaman þess virði? Reynir Böðvarsson skrifar Skoðun Læknar, heilbrigðisstarfsfólk og lykill að lausninni Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun 10 staðreyndir um verðbólgu og ríkisfjármál Konráð S. Guðjónsson skrifar Skoðun „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson skrifar Skoðun Krossinn er fallegur skrifar Skoðun Þetta reddast eða hvað? Marinó G. Njálsson skrifar Skoðun Að gráta í rigningunni - og dansa Jón Þór Ólafsson skrifar Skoðun „Smækkunar“gler Viðskiptaráðs Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Ekki henda! Eyjólfur Pálsson skrifar Skoðun Break á ólympíuleikunum og önnur gildi í dansi Brynja Pétursdóttir skrifar Skoðun Frigg nemendagrunnur – bylting í íslensku skólastarfi Þórdís Jóna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Opið bréf til stjórnarformanns Haga Björn Sævar Einarsson skrifar Skoðun Alvarlegar afleiðingar kynferðislegrar áreitni á vinnustöðum Dagný Aradóttir Pind skrifar Skoðun Er Helguvík ein af stærstu ruslakistum Íslands? Margrét S. Þórólfsdóttir,Ragnhildur L. Guðmundsdóttir,Þórólfur J. Dagsson skrifar Skoðun Manstu þegar Messenger var ekki til? Aldís Stefánsdóttir skrifar Skoðun „Flestum í Noregi er illa við EES“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Óheillaþróun á íslenskum vinnumarkaði Gunnar Sigvaldason,Árni B. Björnsson skrifar Skoðun Að virkja upp í loft Snæbjörn Guðmundsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn, the party of hungry children Ian McDonald skrifar Skoðun Talsmenn tolla gefa engan afslátt Ragnar Sigurður Kristjánsson skrifar Skoðun Samstaða kennara skiptir máli Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Hvað er fram undan í íslenskum stjórnmálum? Reynir Böðvarsson skrifar Sjá meira
Laust fyrir hádegið þann 5. september síðastliðinn fengu kennarar, nemendur og allt starfslið við MA og VMA tilkynningu í pósti um að skólahald við skólana yrði fellt niður frá kl. 14:00 og boð um fund kl. hálf þrjú um framtíðarskipulag náms á framhaldsskólastigi á Akureyri. Fundurinn var haldinn með pompi og prakt í Hofi, menningarhúsi Akureyrarbæjar, og þar var sjálfur mennta- og barnamálaráðherra mættur og mælti þar ásamt skólameisturum fyrir tillögu um sameiningu beggja skóla í einn 1800 manna ofurskóla. Viðbrögðin hafa ekki látið á sér standa. Nemendur skólanna, starfsfólk, foreldrar og bæjarbúar, fyrrverandi nemendur og allir sem láta sig skólamál varða eru slegnir og mjög mikill tilfinningahiti einkennir alla umræðu. Svo mikill er hitinn að fólk missir sjónar á markmiðunum með sameiningunni. Markmiðin koma einmitt svo skýrt fram í skýrslu stýrihóps um eflingu framhaldsskólastigsins sem kynnt var á þessum fundi. Ráðgjafafyrirtækið PwC hefur rýnt í rekstrarkostnað skólanna og komist að því að með fækkun starfa, betri nýtingu kennara og fjölgun í námshópum verði hægt að spara allt að 400 m.kr. á ári. Stýrihópurinn og ráðuneyti menntamála hafa sem sagt komist að því að MA með sína 600 nemendur og VMA með sína 1200 séu óhagstæðar rekstrareiningar. Þetta ætti að gefa landsmönnum býsna góða tilfinningu fyrir næstu skrefum sem stýrihópurinn um eflingu framhaldsskólastigsins sér fyrir sér. Það er nóg af óhagstæðum rekstrareiningum meðal framhaldsskólanna – þegar rýnt er í tölurnar. Þessir tveir skólar á Akureyri eru stórir og öflugir, en ólíkir. Námsframboð og námskrá eru ólík milli skólanna, aldursdreifing nemenda ólík, annar skólinn byggir á bekkjakerfi en hinn áfangakerfi og skólabragur er sterkur en ólíkur milli skóla. Þannig eru báðir skólar mjög mikilvægir hlekkir í fjölbreyttri framhaldsskólaflóru og með myndarlegri heimavist geta þeir tekið við nemendum af öllu landinu. Víða um landið eru reknir mun smærri skólar sem sömuleiðis bjóða upp á mikilvæga menntun í heimabyggð, fjölbreytt námsframboð, mjög hæfa kennara, en ekki síst öruggt og þroskandi umhverfi þar sem ungmenni landsins menntast og dafna. Ef VMA og MA teljast of litlar rekstrareiningar, hvað verður þá um smærri skóla? Hér virðast fjárhagslegar ástæður settar ofar samfélagslegum hagsmunum og litið fram hjá auðlegðinni sem felst í fjölbreyttum valkostum skóla og heilbrigðri samkeppni. Í forsendum stýrihópsins eru settar fram mjög svartar tölur um þróun nemendafjölda í framhaldsskólum og því haldið fram að nemendum fari fækkandi og þá sérstaklega bóknámsnemendum. Því sé óhjákvæmilegt að bregðast við með endurskipulagningu námsrýma. Í vor og sumarbyrjun kom fram mjög sterk gagnrýni á því hvernig þessar tölur eru settar fram og þær túlkaðar. Í maí sendi fulltrúafundur Félags framhaldsskóla frá sér yfirlýsingu þar sem alvarlegar athugasemdir voru settar fram um forsendur ráðuneytisins og áform um sameiningar skóla gagnrýnd. Í sama mánuði birtist grein í tímaritinu Vísbendingu eftir Gylfa Magnússon, prófessor við viðskiptafræðideild Háskóla Íslands, þar sem hann segir engar vísbendingar fyrir því að bóknámsnemendur við framhaldsskóla Íslands verði færri árið 2033 en nú og því sé varla ástæða til að skoða sameiningu framhaldsskóla í því samhengi. Í júní birtist svo á Skólaþráðum ítarleg grein eftir Elsu Eiríksdóttur, dósent við Menntavísindasvið HÍ, og Sæberg Sigurðsson, doktorsnema og kennara við Tækniskólann, þar sem fjallað er um þróun náms á framhaldsskólastigi. Í greininni kemur mjög skýrt fram að nemendum í framhaldsskólum fer hreint ekki fækkandi og að tengsl bók- og starfsnáms eru miklum mun flóknari heldur en framsetning stýrihópsins gefur til kynna. Mennta- og barnamálaráðherra er tíðrætt um metnaðarfull áform stjórnvalda um aukna farsæld í skólastarfi. Kennarasambandið hefur tekið þátt í fjölda undirbúnings- og skipulagsfunda og lagt sitt af mörkum til umræðunnar en raunverulegan afrakstur inni í skólunum er enn hvergi að sjá. Mjög sláandi er svo að sjá í tillögum stýrihópsins hugmyndir um að með sameiningu gefist færi á að fjölga í bekkjum, fækka kennurum og að auki að minnka starfshlutfall náms- og starfsráðgjafa og fækka sálfræðingum við sameinaðan skóla. Hvernig í veröldinni gengur þetta upp? Nær væri að stjórnvöld landsins létu fjármagn fylgja hvoru tveggja, aukinni farsæld nemenda í skólakerfinu og eflingu starfsnáms, í stað þess að reyna að kroppa aura út úr vanhugsuðum sameiningaráformum öflugra framhaldsskóla á landinu og nota um það öfugmælin „efling framhaldsskólans“. Höfundur er formaður Félags framhaldsskólakennara.
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun
„Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun
Skoðun „Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson skrifar
Skoðun Alvarlegar afleiðingar kynferðislegrar áreitni á vinnustöðum Dagný Aradóttir Pind skrifar
Skoðun Er Helguvík ein af stærstu ruslakistum Íslands? Margrét S. Þórólfsdóttir,Ragnhildur L. Guðmundsdóttir,Þórólfur J. Dagsson skrifar
Fögnum á degi líffræðilegrar fjölbreytni Rannveig Magnúsdóttir,Ragnhildur Guðmundsdóttir,Skúli Skúlason,Ole Sandberg,Sæunn Júlía Sigurjónsdóttir Skoðun
„Naktir elskendur, Helga og Bjarni, liggja í faðmlögum, handleggjabenda á rauðum rúmfötum, umvafin mildri birtu“ Sigþór U. Hallfreðsson Skoðun