Skorar á land­lækni að leið­rétta rang­færslur

Bjarni ritar grein sem hann birtir á Vísi um þetta efni. Hann viðurkennir fúslega, í samtali við Vísi, að hann sé ekki hlutlaus, hann er framkvæmdastjóri fyrirtækis sem flytur inn nikótínvörur, og hagsmunir eru ríkir. Fyrirtæki hans velti 2,9 milljörðum árið 2026 og skilaði hagnaði upp á rúmlega 260 milljónir króna.

Hann telur engu að síður þá punkta sem hann setur fram í greininni vera hlutlæga.

„Maður heyrir oft rangar fullyrðingar en þegar embætti landlæknis fer af stað með svona fullyrðingar, til að ná fram pólitískum árangri, þá finnst mér það bæði rangt og skakkt. Það er lýðheilsa í því að hafa upplýsingar réttar,“ segir Bjarni.

Undir eru drög að frumvarpi til laga um nikótín- og tóbaksvarnir sem Alma hefur lagt fram í samráðsgátt stjórnvalda.

Í greininni fer Bjarni yfir grein sem María birti 16. október en Bjarni segir hana fulla af röngum tölum, villandi samanburði og hræðsluáróðri. 

Landlæknisembættið eigi að vera traust uppspretta hlutlægra upplýsinga um heilbrigðismál en þessa grein sé ekki hægt að lesa öðruvísi en sem pólitíska stuðningsyfirlýsingu. Hafa megi hugfast að María tók við Landlæknisembættinu af Ölmu þegar hún var kölluð til af Samfylkingunni.

Reykingar jukust við skattlagningu á tóbakslausan varning

Í grein Maríu er því haldið fram að Danmörk leyfi 9 mg/g af nikótíni í púðum en Ísland 20 mg/g, eða „meira en tvöfalt“.

Þetta segir Bjarni kolrangt. 

„Danska reglugerðin miðar við 9 mg í hverjum púða, ekki á hvert gramm. Það stendur svart á hvítu. Íslenska reglan miðar við 20 mg á hvert gramm. Landlæknir ber saman epli og appelsínur og dregur af því ályktun sem á að réttlæta lagasetningu,“ segir meðal annars í greininni sem er ítarleg.

Bjarni bendir á að gögn bendi öll í sömu átt. Reykingar ungs fólks á Íslandi mælist langminnstar á Norðurlöndum. Þegar notkun tóbakslausra nikótínvara jókst þá hafi dregið úr reykingum.

„Eftir að ríkið skattlagði tóbakslausar nikótínvörur jukust reykingar aftur. Á þetta er hvergi minnst í grein landlæknis. Hvers vegna sleppir landlæknir þeim gögnum sem ekki styðja málflutning ráðherra?“ spyr Bjarni.

Að banna það sama aftur og aftur

Bjarni segist taka heilshugar undir markmið frumvarpsins. Nikótínvörur eigi ekki heima í höndum barna. En sala til barna yngri en 18 ára er þegar bönnuð með lögum. Lausn ráðherra og nú landlæknis sé engu að síður sú að banna það sama aftur. 

„Er ekki nóg að lögfesta bann einu sinni, og ef ekki — af hverju bönnum við þá óæskilega hluti ekki þrisvar sinnum? Eða hundrað sinnum?“

Bjarni segir vandann ekki vera skort á lögum heldur skort á eftirliti með þeim lögum sem þegar gilda. Hann skorar á landlækni að leiðrétta þær rangfærslur sem hann segir blasa við í grein hennar og halda embættinu utan pólitískrar baráttu ráðherra.