Getur ekki rannsakað mál án kæru frá FME 27. janúar 2011 06:00 Sérstökum saksóknara og starfsfólki hans er stundum borið á brýn að fara allt of seint af stað með rannsóknir. Það getur helgast af því að rannsókn FME hafi tekið langan tíma. Fréttablaðið/stefán Hvað ræður því hvenær sérstakur saksóknari tekur mál til rannsóknar? Embætti sérstaks saksóknara er óheimilt að hefja að eigin frumkvæði rannsókn á meintum brotum á lögum um fjármálafyrirtæki og verðbréfaviðskipti. Í þeim lögum er meðal annars kveðið á um innherjasvik og markaðsmisnotkun, sem mikið hefur kveðið að í rannsóknum embættisins. Brot á þessum lögum „sæta aðeins rannsókn lögreglu að undangenginni kæru Fjármálaeftirlitsins,“ eins og það er orðað í lögunum. Ólafur Þór Hauksson, sérstakur saksóknari segir að þetta skýri í sumum tilfellum hvers vegna rannsóknir séu ekki farnar af stað jafnsnemma og almenningur gerir kröfu um. „Það virðast ekki vera til staðar upplýsingar úti í samfélaginu um að svona sé í pottinn búið. Okkur er stundum legið á hálsi fyrir að vera ekki að rannsaka mál sem hafa ekki verið kærð til okkar,“ segir hann. „En við höfumst ekkert að í sambandi við þessi brot nema það komi kæra.“ Ólafur segist ekki vilja taka svo djúpt í árinni að þetta lagaákvæði standi embætti hans fyrir þrifum, en telur hins vegar að það veki upp spurningar um hugsanlegan tvíverknað sem kannski sé ekki nauðsynlegur. „Þetta er svipað og með skattrannsóknirnar. Þar er rannsókn skattayfirvalda áskilin áður en mál getur farið til lögreglu. Þetta tengist pælingum um hvort það eigi að dengja þessu saman og láta einn aðila um að rannsaka málin frá upphafi til enda,“ segir Ólafur. Sé um meint brot á almennum hegningarlögum að ræða gegnir hins vegar öðru máli. Þau má sérstakur saksóknari rannsaka án þess að kæra berist fyrst frá Fjármálaeftirlitinu. Í þeim lagabálki er að finna ýmis auðgunarbrot sem embættið hefur til rannsóknar, til dæmis umboðssvik og skilasvik. Mörg þeirra mála sem embættið rannsakar snúast bæði um meint hegningarlagabrot sem og meint brot á lögum um verðbréfaviðskipti og fjármálafyrirtæki. Þegar sú staða er uppi nýta embættin tvö, sérstakur saksóknari og FME, gjarnan samstarfsheimild sem þau hafa lögum samkvæmt. Þannig geta starfsmenn saksóknara aðstoðað við rannsókn FME og öfugt. stigur@frettabladid.is Mest lesið Allt með kyrrum kjörum þrátt fyrir reyk og ljóstýru Innlent Fjögurra daga gamlir tvíburarnir fórust á meðan faðirinn brá sér frá Erlent Leita að göngumanni í Kerlingarfjöllum Innlent Stal gaskúti og stakk honum í Wolt-tösku Innlent Óttast um velferð íbúa og höfðar til skynsemi þeirra Innlent Gaukarnir gista og fá snyrtingu Innlent Halldór Bragason lést í eldsvoðanum Innlent Ósammála um hvort árekstur hefði orðið Innlent Bótagreiðslur til Íslendinga almennt hærri Innlent Beðið eftir eldgosi: Allar vefmyndavélarnar á einum stað Innlent Fleiri fréttir Allt með kyrrum kjörum þrátt fyrir reyk og ljóstýru Gaukarnir gista og fá snyrtingu Leita að göngumanni í Kerlingarfjöllum Óttast um velferð íbúa og höfðar til skynsemi þeirra Tryggja þurfi að vindorkan haldist í höndum þjóðarinnar Bótagreiðslur til Íslendinga almennt hærri Á annað hundrað kvenna bíða eftir minni brjóstum Setti hraðamet í heiðurssundi fyrir syni Eddu Bjarkar Ósammála um hvort árekstur hefði orðið Gripin með óhrein peningabúnt í Leifsstöð Stíga annað stórt skref að virkjun við Búrfell Óvenjulegur grafreitur reistur á Seltjarnarnesi Eyddu sprengju úr seinni heimsstyrjöldinni í Hlíðarfjalli Halldór Bragason lést í eldsvoðanum Enginn vindmyllugarður án bættra vega Orsök veikindanna enn á huldu Gísla Pálma refsað fyrir akstur undir áhrifum Kynhlutlaus klósett orðin að lögum Á hlaupum yfir hraunið með hræ í kjaftinum Vindorka í Dölunum og iðrakveisa á Rjúpnavöllum Stal gaskúti og stakk honum í Wolt-tösku Skoða að kæra útgáfu virkjanaleyfis fyrir Búrfellslund Heilsugæslan skipuleggur sýnatökur vegna e. coli mengunar Greiddu 47 milljónir fyrir 175 hjálma fyrir leiðtogafundinn Heildarakstur í þjóðvegakerfi nærri tvöfaldast á tuttugu árum „Ég held að það þurfi að koma böndum á þetta“ Þakklát fyrir þrjósku hundsins Gætu þurft að loka Fjölskyldulandi „Þetta gæti bara byrjað hvenær sem er“ Einbeitti sér alfarið að Svedda Tönn Sjá meira
Hvað ræður því hvenær sérstakur saksóknari tekur mál til rannsóknar? Embætti sérstaks saksóknara er óheimilt að hefja að eigin frumkvæði rannsókn á meintum brotum á lögum um fjármálafyrirtæki og verðbréfaviðskipti. Í þeim lögum er meðal annars kveðið á um innherjasvik og markaðsmisnotkun, sem mikið hefur kveðið að í rannsóknum embættisins. Brot á þessum lögum „sæta aðeins rannsókn lögreglu að undangenginni kæru Fjármálaeftirlitsins,“ eins og það er orðað í lögunum. Ólafur Þór Hauksson, sérstakur saksóknari segir að þetta skýri í sumum tilfellum hvers vegna rannsóknir séu ekki farnar af stað jafnsnemma og almenningur gerir kröfu um. „Það virðast ekki vera til staðar upplýsingar úti í samfélaginu um að svona sé í pottinn búið. Okkur er stundum legið á hálsi fyrir að vera ekki að rannsaka mál sem hafa ekki verið kærð til okkar,“ segir hann. „En við höfumst ekkert að í sambandi við þessi brot nema það komi kæra.“ Ólafur segist ekki vilja taka svo djúpt í árinni að þetta lagaákvæði standi embætti hans fyrir þrifum, en telur hins vegar að það veki upp spurningar um hugsanlegan tvíverknað sem kannski sé ekki nauðsynlegur. „Þetta er svipað og með skattrannsóknirnar. Þar er rannsókn skattayfirvalda áskilin áður en mál getur farið til lögreglu. Þetta tengist pælingum um hvort það eigi að dengja þessu saman og láta einn aðila um að rannsaka málin frá upphafi til enda,“ segir Ólafur. Sé um meint brot á almennum hegningarlögum að ræða gegnir hins vegar öðru máli. Þau má sérstakur saksóknari rannsaka án þess að kæra berist fyrst frá Fjármálaeftirlitinu. Í þeim lagabálki er að finna ýmis auðgunarbrot sem embættið hefur til rannsóknar, til dæmis umboðssvik og skilasvik. Mörg þeirra mála sem embættið rannsakar snúast bæði um meint hegningarlagabrot sem og meint brot á lögum um verðbréfaviðskipti og fjármálafyrirtæki. Þegar sú staða er uppi nýta embættin tvö, sérstakur saksóknari og FME, gjarnan samstarfsheimild sem þau hafa lögum samkvæmt. Þannig geta starfsmenn saksóknara aðstoðað við rannsókn FME og öfugt. stigur@frettabladid.is
Mest lesið Allt með kyrrum kjörum þrátt fyrir reyk og ljóstýru Innlent Fjögurra daga gamlir tvíburarnir fórust á meðan faðirinn brá sér frá Erlent Leita að göngumanni í Kerlingarfjöllum Innlent Stal gaskúti og stakk honum í Wolt-tösku Innlent Óttast um velferð íbúa og höfðar til skynsemi þeirra Innlent Gaukarnir gista og fá snyrtingu Innlent Halldór Bragason lést í eldsvoðanum Innlent Ósammála um hvort árekstur hefði orðið Innlent Bótagreiðslur til Íslendinga almennt hærri Innlent Beðið eftir eldgosi: Allar vefmyndavélarnar á einum stað Innlent Fleiri fréttir Allt með kyrrum kjörum þrátt fyrir reyk og ljóstýru Gaukarnir gista og fá snyrtingu Leita að göngumanni í Kerlingarfjöllum Óttast um velferð íbúa og höfðar til skynsemi þeirra Tryggja þurfi að vindorkan haldist í höndum þjóðarinnar Bótagreiðslur til Íslendinga almennt hærri Á annað hundrað kvenna bíða eftir minni brjóstum Setti hraðamet í heiðurssundi fyrir syni Eddu Bjarkar Ósammála um hvort árekstur hefði orðið Gripin með óhrein peningabúnt í Leifsstöð Stíga annað stórt skref að virkjun við Búrfell Óvenjulegur grafreitur reistur á Seltjarnarnesi Eyddu sprengju úr seinni heimsstyrjöldinni í Hlíðarfjalli Halldór Bragason lést í eldsvoðanum Enginn vindmyllugarður án bættra vega Orsök veikindanna enn á huldu Gísla Pálma refsað fyrir akstur undir áhrifum Kynhlutlaus klósett orðin að lögum Á hlaupum yfir hraunið með hræ í kjaftinum Vindorka í Dölunum og iðrakveisa á Rjúpnavöllum Stal gaskúti og stakk honum í Wolt-tösku Skoða að kæra útgáfu virkjanaleyfis fyrir Búrfellslund Heilsugæslan skipuleggur sýnatökur vegna e. coli mengunar Greiddu 47 milljónir fyrir 175 hjálma fyrir leiðtogafundinn Heildarakstur í þjóðvegakerfi nærri tvöfaldast á tuttugu árum „Ég held að það þurfi að koma böndum á þetta“ Þakklát fyrir þrjósku hundsins Gætu þurft að loka Fjölskyldulandi „Þetta gæti bara byrjað hvenær sem er“ Einbeitti sér alfarið að Svedda Tönn Sjá meira