Munum það sem við kjósum að muna Gunnþóra Gunnarsdóttir skrifar 13. mars 2015 12:00 „Margt er hliðstætt í því hjá Írum og Íslendingum hvernig fornsögur, atburðir og tungumál hafa tengst sjálfsmynd þeirra,“ segir Gísli. Fréttablaðið/GVA Misjafnt er hvað minni fólks geymir, hvað hefur verið ritað og sagt og af hverjum. Það er útgangspunktur málþings í aðalbyggingu Háskóla Íslands í dag og á morgun og tengist bæði Írum og Íslendingum, ýmist með samanburði milli landanna eða á annan hátt. Gísli Sigurðsson íslenskufræðingur er einn málshefjenda. „Minnisfræði eru vísindi sem hafa verið að þróast á undanförnum árum. Þau snúast um hvernig fólk man eftir fortíðinni, hvort sem það er eigin fortíð eða annarra. Það má tengja þetta Fésbókinni, þar búum við ævi okkar til með því hvernig við kjósum að muna eftir henni og segja öðrum frá henni. Það sama gera samfélagshópar. Ágætt er að nota þessi fræði og þessar hugmyndir þegar kemur að fornsögunum, til dæmis.“ Erindi Gísla í dag snýst um hvernig sagt er frá pöpunum í Landnámu og hvernig fólk var að breyta þeirri mynd og bæta við hana á 13. öld og taldi sig muna sína írsku fortíð. „Spurningin er hvort samfella sé í minningunum eða hvort fólk var að búa þær til. Það er erfitt að skera úr um það,“ segir hann. Gísli bendir á að minningar um sama atburð geti verið mismunandi eftir því hver segi frá. „Það þarf ekki að hugsa lengra en til hrunsins hér og ástandsins fyrir hrun. Hin opinbera umræða var á einn veg fyrir hrun og sú mynd sem dregin var upp kollsteyptist. Eftir á sögðu margir: „Já, ég var alltaf að segja þetta, það bara hlustaði enginn á mig þá.“ En allar okkar upplýsingar frá miðöldum eru komnar til okkar í gegnum örlitla klíku kringum fjölskyldu Snorra Sturlusonar. Ef okkar sýn á samtímann kæmi gegnum svo þröngan glugga þá gætum við ímyndað okkur hversu mikið væri að marka hana.“ Málþingið er samvinnuverkefni milli Íslendinga og Íra. „Það er margt hliðstætt í því hjá Írum og Íslendingum hvernig fornsögur, atburðir og tungumál hafa tengst sjálfsmynd þeirra. Írar eiga sögur og fornar hefðir eins og við sem mikið voru notaðar í þeirra sjálfstæðisbaráttu.“ Tekið skal fram að allir fyrirlestrarnir verða á ensku. Menning Mest lesið Hefur gefið út tvö hundruð lög á fimm mánuðum Lífið Alain Delon látinn Lífið Heitustu hinsegin pör landsins Lífið Hrútaþukl á Íslandsmeistaramóti í hrútadómum Lífið Krakkatían: Teiknimyndir, mjólkurvörur og tölvuleikir Lífið Byrjaði í smábrotum en vatt svo upp á sig Lífið Dóttir Snæfríðar og Högna komin með nafn Lífið „Þetta er enginn helvítis félagskvíði, það bara þolir mig enginn“ Áskorun Dró Antonio grunlausan með sér í Gamla bíó Lífið Ekki búið spil Lífið Fleiri fréttir Forstöðumaðurinn fannst í Salnum Óður til kvenlíkamans í öllu sínu veldi Óli Egils snýr sér að Ladda eftir Bubba Snæbjörn nýr leikhússtjóri í Tjarnarbíói Allt á fullri ferð á Húsavík um helgina Guðrún Jóhanna nýr skólastjóri Söngskólans Umræða um feðraveldi og karlrembu skekur djassbransann Útlit fyrir bíólausa Akureyri Komið að endalokum eftir 25 ár Kanónur með listræna þrennu á Flateyri „Leiðin verður að vera óviss svo vel sé“ „Ég lofa miklu blóði“ Gera grín að bransanum með „virtustu verðlaunum heims“ Fjöldamet á stærstu listasýningu í sögu Hornafjarðar Sjá meira
Misjafnt er hvað minni fólks geymir, hvað hefur verið ritað og sagt og af hverjum. Það er útgangspunktur málþings í aðalbyggingu Háskóla Íslands í dag og á morgun og tengist bæði Írum og Íslendingum, ýmist með samanburði milli landanna eða á annan hátt. Gísli Sigurðsson íslenskufræðingur er einn málshefjenda. „Minnisfræði eru vísindi sem hafa verið að þróast á undanförnum árum. Þau snúast um hvernig fólk man eftir fortíðinni, hvort sem það er eigin fortíð eða annarra. Það má tengja þetta Fésbókinni, þar búum við ævi okkar til með því hvernig við kjósum að muna eftir henni og segja öðrum frá henni. Það sama gera samfélagshópar. Ágætt er að nota þessi fræði og þessar hugmyndir þegar kemur að fornsögunum, til dæmis.“ Erindi Gísla í dag snýst um hvernig sagt er frá pöpunum í Landnámu og hvernig fólk var að breyta þeirri mynd og bæta við hana á 13. öld og taldi sig muna sína írsku fortíð. „Spurningin er hvort samfella sé í minningunum eða hvort fólk var að búa þær til. Það er erfitt að skera úr um það,“ segir hann. Gísli bendir á að minningar um sama atburð geti verið mismunandi eftir því hver segi frá. „Það þarf ekki að hugsa lengra en til hrunsins hér og ástandsins fyrir hrun. Hin opinbera umræða var á einn veg fyrir hrun og sú mynd sem dregin var upp kollsteyptist. Eftir á sögðu margir: „Já, ég var alltaf að segja þetta, það bara hlustaði enginn á mig þá.“ En allar okkar upplýsingar frá miðöldum eru komnar til okkar í gegnum örlitla klíku kringum fjölskyldu Snorra Sturlusonar. Ef okkar sýn á samtímann kæmi gegnum svo þröngan glugga þá gætum við ímyndað okkur hversu mikið væri að marka hana.“ Málþingið er samvinnuverkefni milli Íslendinga og Íra. „Það er margt hliðstætt í því hjá Írum og Íslendingum hvernig fornsögur, atburðir og tungumál hafa tengst sjálfsmynd þeirra. Írar eiga sögur og fornar hefðir eins og við sem mikið voru notaðar í þeirra sjálfstæðisbaráttu.“ Tekið skal fram að allir fyrirlestrarnir verða á ensku.
Menning Mest lesið Hefur gefið út tvö hundruð lög á fimm mánuðum Lífið Alain Delon látinn Lífið Heitustu hinsegin pör landsins Lífið Hrútaþukl á Íslandsmeistaramóti í hrútadómum Lífið Krakkatían: Teiknimyndir, mjólkurvörur og tölvuleikir Lífið Byrjaði í smábrotum en vatt svo upp á sig Lífið Dóttir Snæfríðar og Högna komin með nafn Lífið „Þetta er enginn helvítis félagskvíði, það bara þolir mig enginn“ Áskorun Dró Antonio grunlausan með sér í Gamla bíó Lífið Ekki búið spil Lífið Fleiri fréttir Forstöðumaðurinn fannst í Salnum Óður til kvenlíkamans í öllu sínu veldi Óli Egils snýr sér að Ladda eftir Bubba Snæbjörn nýr leikhússtjóri í Tjarnarbíói Allt á fullri ferð á Húsavík um helgina Guðrún Jóhanna nýr skólastjóri Söngskólans Umræða um feðraveldi og karlrembu skekur djassbransann Útlit fyrir bíólausa Akureyri Komið að endalokum eftir 25 ár Kanónur með listræna þrennu á Flateyri „Leiðin verður að vera óviss svo vel sé“ „Ég lofa miklu blóði“ Gera grín að bransanum með „virtustu verðlaunum heims“ Fjöldamet á stærstu listasýningu í sögu Hornafjarðar Sjá meira